Heelkundig zorgtraject (2025-2026)

Praktisch

• 3 stp
• tweede semester
• onderdelen
  • Heelkunde (8u)
    • prof. A. Wolthuis
  • Anesthesie (8u)
    • prof. S. Rex
  • Intensieve geneeskunde (8u)
    • prof. J. Gunst
  • Semiologie (2u)
    • prof. A. D'Hoore
• leerstof
  • slides
  • tekst bij medica
• examen
  • schriftelijk
  • vorm
    • meerkeuze
    • open vragen
      • 1 grote vraag (per onderdeel?)
      • beschrijf in 1 zin
      • juist/fout en verbeter indien fout
      • 1 casus vraag (per onderdeel?)
• TODO
  • heelkunde: done
  • anesthesie
    • les 4
  • intensieve: done
  • semiologie: done
  • casusles: done
  • oude examenvragen

Te kennen

• ziektebeelden
  • ileus / maagdilatatie (gastroparese)
  • shock
  • DVT / longembool
  • atelectase / pneumonie
  • acute kidney injury
  • cerebrale inklemming
  • hypoglycemie
  • meningitis
  • status epilepticus
  • elektrolytenstoornissen
  • ...
• postoperatieve koorts (5W)
  • wound
  • wind (longen)
    • bronchopneumonie
    • aspiratie maaginhoud in long
    • longembool
    • atelectase long
  • water (urine)
    • UTI
  • walking (mobilistie)
    • DVT
    • longembool
  • (wonder about drugs)
• definitie: acute kidney injury (AKI)
  • creatinine stijging t.o.v. baseline
    • +0.3 mg/dl binnen 48u
    • +50% binnen 1 week
• gradaties
  • AKI-1: mild
  • AKI-2: matig
  • AKI-3: ernstig
• nierfunctievervangende therapie
  • indicaties
    • A: acidose (metabool)
    • E: elektrolytenstoornissen (hyperK)
    • I: intoxicatie
      • zeldzaam
      • vooral op spoedgevallen, niet op hospitalisatie afdelingen
    • O: overvulling
    • U: ernstige uremie
      • geeft enkel complicaties na langere tijd
• tekens van shock (!)
  • suffe patient
  • lage bloeddruk
  • geen diurese
  • gemarbreerde ledematen
• soorten shock
  • zonder gedaalde cardiac output
    • distributief (warm)
  • met gedaalde cardiac output
    • cardiogeen (koud)
    • hypovolemisch (koud)
    • obstructief (koud)
• behandeling shock: SOS
  • snel herkennen
  • onmiddelijk ondersteunen
  • snelle diagnose

• 5 soorten infecties
  • empyeem
  • flegmone
  • gangreen
  • fistel
  • sinus
  • (lymfangitis)
  • (necrotiserende fasciitis)
  • (septische embolen)
• systemisch inflammatoir respons syndroom (SIRS)
  • mogelijk eerste stadium sepsis
    • infectie + SIRS = sepsis
  • kenmerken
    • koorts > 38
    • ademhaling > 20/min
    • tachycardie > 100/min
    • leucocytose
    • pCO2 < 32 mmHg
• definitie: Sepsis-3
  • levensbedreigende orgaandisfunctie
  • t.g.v. ontregelde host response op infectie
  • sepsis = infectie + $\Delta$ SOFA >= 2
• definitie: septische shock (sepsis + shock)
  • nood aan vasopressoren om MAP > 65 mmHg
  • en lactaat > 2 mmol/l
  • en geen hypovolemie
• sepsis behandeling
  • TIME
    • temperatuur: te hoog/laag
    • infectie
    • mental decline
    • extremely ill
  • AB
    • vroegtijdig
    • IV
    • empirisch
    • breed spectrum
• ECMO indicaties (alle drie belangrijk)
  • (1) refractair cardiaal en/of respiratoir falen
  • (2) geen contra-indicaties voor anticoagulatie
  • (3) prognose acceptabel
• 
• 
• Berlijn definitie ARDS: 4 criteria
  • (1) acuut: binnen 7 dagen
  • (2) RX: bilaterale verdichtingen
  • (3) niet-hydrostatisch longoedeem
    • niet door hartfalen
    • niet door overvulling
  • (4) hypoxie: PaO2 / FiO2 < 300
    • bij CPAP/PEEP van 5+ cm H2O
    • bepaalt ernst
    • normaal: 100 mmHg / 0.21 = 476
    • mild: 200-300
    • matig: 100-200
    • ernstig: 0-100
• plasma expanderend effect
  • effect colloiden > cristalloiden
  • isotoon albumine colloid
    • blijft intravasculair: 1l -> 1l
  • hypertoon albumine colloid
    • blijft intravasculair
    • trekt water aan
  • isotoon cristalloid (bv. NaCl 0.9%)
    • diffusie: 1l -> 250ml
  • glucose 5% (hypotoon)
    • glucose wordt verbruikt
    • dus enkel water blijft over
    • diffusie: 1l -> 83ml
  • NaCl 3% (hypertoon)
    • water intra- naar extracellulair (interstitieel + intravasculair)

• normale bloedgaswaarden
  • pH: 7.35 - 7.45
  • PaCO2: 35 - 45 mmHg
  • PaO2: 75 - 105 mmHg bij 21% FiO2
  • SaO2: 95 - 100%
  • HCO3: 22 - 26 mmol/l
• Henderson-Hasselbalch vergelijking
  • $pH = pK + \log \dfrac{[\ce{HCO3-}]}{ s \cdot P_\ce{CO2}}$
    • pK = 6.1 (voor bicarbonaat)
    • s = 0.03

• = richting van de compensatoire verandering

• analyse
  • stap 1: bepaal pH
    • pH < 7.35: acidose
    • ph > 7.45: alkalose
    • anders
      • normaal
      • of gemengde stoornis
  • stap 2: bepaal primaire oorzaak (ook als pH normaal)
    • pCO2 < 35: R alkalose
    • pCO2 > 45: R acidose
    • [HCO3] > 26: M alkalose
    • [HCO3] < 22: M acidose
  • stap 3: controleer voor gemengde stoornis
    • (via formules voor de te verwachte compensatie)
    • gemend als pH normaal en toch afwijkingen in stap 2
• frequente peri-operatieve oorzaken: zie onder
• voorbeeld medicaties
  • hynotica
    • IV: propofol, etomidaat, ketamine, benzos (midazolam), dexmedetomidine
    • inhalatie: sevoflurane
  • curares
    • depolariserend: succinylcholine
    • niet-depolariserend: rocuronium
  • analgesie
    • paracetamol
    • aspirine
    • NSAID: ibuprofen
    • metamizol
    • opiaat: morfine
    • opioide: fentanyl
      • antagonist: naloxone
• ASA score (American Society of Anesthesiologists)
  • ASA 1: normaal gezonde persoon, zonder regelmatig medicatiegebruik
  • ASA 2
    • patiënten met lichte systeemziekte, waarvoor hij al dan niet medicatie neemt
    • geen belemmering van normale activiteiten niet
  • ASA 3
    • patiënten met ernstige systeemziekte waarvoor medicatie
    • beperkte functionele capaciteit
    • niet helemaal invalide
  • ASA 4
    • patiënten met een zeer ernstige systeemaandoening
    • chronische bedreiging van het leven uitmaakt
  • ASA 5: stervende patiënt van wie niet verwacht wordt dat hij zonder operatie nog langer dan 24 u zal overleven.