Z spijsvertering - Endoscopie

    • klinisch college
    • voorkennis: zie diagnostiek 2BA
      • (contra-)indicaties
    • patient 1: Barrettslokdarm
      • gastroscopie
      • columnair epitheel (donker)
      • Prague classificatie (vanaf maagplooi)
        • aantal cm volledig circulair (C)
        • aantal cm uitlopers (M)
      • biopsie
        • Seattle protocol (4 kwadranten, elke 2 cm)
        • check soort epitheel + dysplasie (voorloper kanker)
      • chromoendoscopie
        • virtuele/digitale kleuring
        • echt: azijnzuurkleuring
      • followup
        • elke X jaar
        • vanaf opkomst dysplasie
          • wegzuigen met endoscopische mucosale resectie (EMR)
          • Barrett volledig behandelen met RFA?
            • warmte
    • patient 2: spino-cellulair carinoom (SCC)
      • Lugolkleuring
        • normaal: bruin
        • verdacht: roze
      • behandeling
        • niet endoscopisch
        • heelkunde: resectie slokdarm + deel maag + klieren
    • endoscopische resecties
      • lus polipectomie
        • koud ("guillotine")
        • warm (electrocautery)
      • endoscopische mucosale resectie (EMR)
        • submucosa scheiden van onderliggende spierlaag
          • rekker (enkel in slokdarm)
          • inspuiting
          • onder water
        • piecemeal: vaak in kleine brokjes
          • moeilijker voor staging door patholoog
            • sampling error
      • endoscopische submucosale dissectie (ESD)
        • traag: 1u/cm2
          • enkel bij meer verdachte cases
        • meer perforaties
        • meer bloedingen
        • meer en-bloc: wegnemen in geheel
    • patient 3: fundic cystic gland
      • in maagmucose (fundus)
      • vaak rond ~40j
      • vaker bij PPI inname
      • goedaardig
        • biopsie overbodig
      • soorten
        • sporadisch
        • genetisch
          • "tapijt", "kersen"
    • andere maagpoliepen
      • vuistregel: > 1cm: groter risico op maligniteit
      • hyperplastische poliep
        • kan overal in maag voorkomen
        • bij oudere patienten
        • symptomen: bloeding i.p.v. maagklachten
        • maligne potentieel
      • adenomateuze poliep
        • 60-70j
    • patient 4: koffiegruis braken
      • peptische ulcus met visible vessel (bloedvat)
        • in bulbus
        • Forrest classificatie
          • endoscopische behandelen
            • Ia
            • Ib
            • IIa
          • IIb
          • niet behandeling (sowieso al laag herbloedingsrisico)
            • IIc
            • III
      • sinds 2w NSAID o.w.v. rugpijn bovenop cardiovasculaire medicatie
        • heel hoog bloedingsrisico
      • behandeling
        • doel: hemostase (bloeding stoppen)
        • injectie: adrenaline
          • nooit als enige behandeling
        • thermisch
        • mechanisch: hemoclip
        • combinatietherapie
          • injectie + thermisch
          • injectie + mechanisch
    • patient 5: ferriprieve anemie
      • VG: IBS
      • villi atrofie
      • diagnose: coeliakie
        • anti-tissue transglutaminase IgA (anti-TTG) bepalen
      • behandeling: glutenvrij dieet
    • patient 6: iFOB positieve test
      • screening: stoelgangtest o.b.v. aanwezigheid bloed
        • doel: adenomen opsporen voor ze kanker worden
        • sneller positief bij antistollingsmedicatie
      • vlak letsel
      • laaggradige dysplasie
    • colonpoliepen
      • kans op adenomen vanaf 50j zonder symptomen of familiale VG
        • man: 25%
        • vrouw: 15%
        • iFOB +: 30%
      • classificatie (niet van buiten leren)
        • type 1
          • piecemeal resectie
        • type 2A
          • piecemeal resectie
        • type 2B
          • en-bloc resectie
        • type 3
          • tatoeage (voor lokalisatie)
          • doorverwijzen naar heelkunde
      • follow up (belangrijk)
        • geen poliepen gevonden
          • na 10j opnieuw iFOB screening (of coloscopie)
        • laag risico (N<5, allemaal < 1cm en laaggradige dysplasie)
          • na 10j opnieuw coloscopie
        • hoog risico (N>=5 of 1 poliep >= 1cm of hooggradige dysplasie)
          • eerste na 3j opnieuw coloscopie
            • indien clean, elke 5j opnieuw
    • colitis ulcerosa
      • Mayo classificatie (endoscopisch + klinische params)
        • 0: normaal
        • 1
        • 2
        • 3
        • conclusie: matig-ernstig
      • behandeling
        • corticosteroiden PO
        • 5-ASA PO, lokaal
          • mesalazine = mesalamine = 5-aminosalicylic acid (5-ASA)
        • azathioprine (Imuran)
          • eerst genetische test: moeilijk afbreekbaar? nee
        • biological
      • followup
        • coloscopie na X jaar
          • veel popliepen: littekens van ontsteking, kan geen kwaad
          • uitdaging: zoek naar slechte poliep tussen al de rest
            • vaak vlak: moeilijker zichtbaar
            • gebruik (virtuele) kleuring
    • Enterobius vermicularis = aarsmaden
      • anale jeuk, 's nachts (vooral in theorie)
      • behandeling
        • mebendazole PO (dag 1, dag 14)
          • hele gezin
        • ondergoed en beddengoed wassen
        • handhygiene
        • douchen > baden
    • lintworm
      • zeldzaam
      • niclosamide PO (1x)
    • fluctio hemorrhoidalis
      • doel: terug naar binnen duwen
        • daarna heelkundige resectie
      • kan niet door zwelling
        • venen afgekneld
        • risico op gangreen
        • urgentie, heelkunde nodig
      • hoe ontzwellen?
        • vroeger: neus anticongestie
          • van markt gehaald
        • nu: suiker of zout op strooien
      • DD
        • totale rectale prolaps
        • gemend intern/extern hemorrhoidaal complex
    • anaal spinocellulair carcinoom
      • behandeling
        • excisie
        • alternatief: radio-chemotherapie