Farmacologie: stoffenoverzicht
AI generated
CYP-interacties
CYP3A4 vs CYP2D6
| CYP | kernidee | inhibitoren | inductoren | belangrijke substraten / gevolgen |
|---|---|---|---|---|
| CYP3A4 | grootste interactie-enzym; veel geneesmiddelen |
macroliden, azolen, ritonavir/cobicistat, pompelmoes |
rifampicine, carbamazepine, fenytoine, fenobarbital, Sint-Janskruid
|
statines/CCBs/DOACs en veel andere middelen: inhibitie -> toxiciteit, inductie -> therapiefalen |
| CYP2D6 | activatie/inactivatie van psychofarmaca en opioiden |
fluoxetine, paroxetine, bupropion
|
geen belangrijke inductoren in tabel |
codeine/tramadol minder analgetisch bij inhibitie; tamoxifen minder actief; beta-blokkers/TCA/antipsychotica hogere spiegels |
Inductoren
Inductoren verlagen meestal de spiegel/werking van substraten. Effect bouwt traag op en blijft nog dagen-weken na stop.
| prioriteit | stof / groep | CYP-gedrag | vooral onthouden bij |
|---|---|---|---|
| hoog | rifampicine |
pan-inductor: CYP450 + UGT/P-gp | bijna alles kan lager staan; klassiek interactiemiddel |
| hoog | carbamazepine |
sterke inductor; ook auto-inductor | anti-epilepticum, VKA/DOAC, anticonceptie |
| hoog | fenytoine |
inductor; ook CYP2C9/2C19-substraat | smal venster, TDM/no switch |
| hoog |
fenobarbital / primidon
|
inductor | barbituraat/anti-epilepticum |
| middel | Sint-Janskruid |
CYP3A4/P-gp-inductor | OTC kruid; verlaagt o.a. anticonceptie/DOAC-achtige substraten |
| laag | sigarettenrook | vooral CYP1A2-inductie |
clozapine, theofylline, cafeine-context |
Inhibitoren
Inhibitoren verhogen meestal de spiegel/toxiciteit van substraten. Denk vooral aan CYP3A4 en CYP2D6.
| prioriteit | stof / groep | CYP-gedrag | vooral onthouden bij |
|---|---|---|---|
| hoog |
macroliden (clarithromycine, erythromycine) |
CYP3A4-inhibitoren | statines, CCBs, QT/interacties |
| hoog |
azolen (fluconazol, miconazol, voriconazol, itraconazol, ketoconazol, posaconazol) |
vooral CYP3A4; sommige ook CYP2C9/2C19 | VKA, statines, veel interacties |
| hoog |
ritonavir / cobicistat
|
sterke CYP3A4/P-gp-inhibitie | farmacokinetische booster |
| middel | pompelmoes / pomelo | intestinale CYP3A4-inhibitie | orale CYP3A4-substraten |
| hoog |
fluoxetine, paroxetine, bupropion
|
CYP2D6-inhibitoren |
codeine, tramadol, tamoxifen, beta-blokkers |
| middel | fluvoxamine |
CYP1A2/CYP2C19-inhibitor |
clozapine, theofylline, cafeine-context |
| middel | PPIs (omeprazole) |
CYP2C19-remming |
clopidogrel-context |
Kwetsbare substraten
Dit zijn middelen waarbij een CYP/P-gp-interactie snel klinisch zichtbaar wordt.
| prioriteit | substraat | gevoelig voor | gevolg |
|---|---|---|---|
| hoog | VKA (acenocoumarol, fenprocoumon, warfarine) |
CYP2C9-inhibitie/inductie | INR/bloeding of tromboserisico |
| hoog | DOACs | CYP3A4/P-gp-inhibitie of inductie | bloeding of tromboserisico |
| hoog | statines | vooral CYP3A4-inhibitie bij sommige statines | myopathie/rhabdomyolyse |
| hoog | codeine |
CYP2D6 nodig voor activatie | minder analgesie bij CYP2D6-remming |
| hoog | tramadol |
CYP2D6 + serotonerg | minder/meer effect; serotoninesyndroom-context |
| middel | tamoxifen |
CYP2D6 nodig voor actieve metaboliet | minder effect bij CYP2D6-remming |
| middel | clozapine |
CYP1A2 | roken/stoppen met roken en fluvoxamine
|
| middel | theofylline |
CYP1A2 | smal venster, TDM-context |
Mini-ezelsbrug
-
Induceert:
rifampicine, oude anti-epileptica,Sint-Janskruid, rook. -
Inhibeert 3A4:
macroliden,azolen, boosters, pompelmoes. -
Inhibeert 2D6:
fluoxetine,paroxetine,bupropion. -
Oppassen als substraat: VKA/DOAC, statines,
codeine/tramadol,tamoxifen,clozapine,theofylline.
Verdringing en eiwitbinding
Verdringing is vooral relevant bij hoge eiwitbinding, klein distributievolume, smal therapeutisch venster en liefst ook niet-lineaire kinetiek. Onthoud dus niet elke eiwitgebonden stof, maar vooral de risicocombinaties.
| prioriteit | middel / groep | eiwitbinding-context | waarom opletten |
|---|---|---|---|
| hoog | VKA (acenocoumarol, fenprocoumon, warfarine) |
zeer hoge proteinebinding (98%) | verdringing door o.a. NSAIDs -> bloedingsrisico/INR |
| hoog | fenytoine |
hoge eiwitbinding (90%) + niet-lineaire kinetiek + TDM | vrije fractie/toxiciteit; ook CYP-interacties |
| hoog | valproaat |
hoge eiwitbinding + klein + TDM | verdringing + inhibitie andere farmaca |
| middel | NSAIDs / acetylsalicylzuur
|
competitief voor albumine | versterken VKA-risico; ook GI-bloeding |
| middel | sulfamiden / glibenclamide
|
eiwitbinding vermeld | hypoglycemierisico bij interacties |
| middel | pioglitazon |
hoge eiwitbinding vermeld | minder centraal dan VKA/anti-epileptica |
Mini-regel: verdringing telt vooral wanneer extra vrije fractie meteen gevaarlijk wordt: VKA bloeding, fenytoine toxiciteit, valproaat interacties.
QT-verlenging
Niet blind alles leren: onthoud vooral de combinaties psychofarmaca + GI/anti-emetica + antibiotica. Risico wordt belangrijker bij combinatie van QT-middelen, CYP-inhibitie of elektrolytstoornissen.
| prioriteit | middel / groep | context in notities | onthouden |
|---|---|---|---|
| hoog | TCA (amitriptyline, clomipramine, dosulepine, imipramine, maprotiline, nortriptyline) |
cardio-bijwerking: QT-verlenging, aritmie | oude antidepressiva: anticholinerg + cardiaal gevaarlijk |
| hoog |
citalopram / escitalopram
|
SSRI met expliciete cardio-QT-vermelding | SSRI-uitzondering voor QT |
| hoog | cisapride |
QT-verlenging, TdP, ventriculaire aritmieen, sudden death | gastroprokineticum; van markt door QT |
| hoog | D2-antagonisten (domperidon, metoclopramide) |
anti-emetica/prokinetica; QT-problemen vermeld |
domperidon: vaak risk > benefit |
| middel |
macroliden (clarithromycine, erythromycine) |
QT/interacties; CYP3A4-inhibitie | dubbel opletten: QT + interacties |
| middel |
chinolonen / fluorochinolonen (ciprofloxacine) |
genoemd bij aritmie/QTc-verlenging | antibioticumgroep met QT-context |
| middel | hydroxychloroquine |
DMARD-context: QT-verlenging | reuma/DMARD, niet alleen anti-infectieus denken |
Suffixen
Snelle herkenning op stofnaam. Niet elk middel volgt dit perfect, maar deze suffixen kwamen expliciet of herhaald terug in de notities.
| suffix / patroon | klasse / groep | voorbeelden | onthouden |
|---|---|---|---|
-pril |
cardiovasculair > RAAS > ACE-inhibitoren | ramipril |
kuchhoest/angio-oedeem; zwangerschap vermijden |
-sartan |
cardiovasculair > RAAS > ARBs | sartanen | geen kuchhoest zoals ACE-I; zwangerschap vermijden |
-dipine |
cardiovasculair > CCB > dihydropyridines |
nifedipine, amlodipine
|
vasodilatatie, oedeem onderste ledematen |
-statine |
cardiovasculair > lipidenverlagers > statines | rosuvastatine |
myopathie/rhabdomyolyse |
-xaban |
anticoagulantia > DOAC > Xa-remmers | Xa-remmers | bloeding |
-gatran |
anticoagulantia > DOAC > trombineremmer | dabigatran-context | bloeding |
-parine |
anticoagulantia > heparines | laag-moleculaire gewichtsheparines | bloeding, HITT vooral heparine |
-gliptine |
diabetes > DPP-4-inhibitoren | gliptinen | gewicht neutraal/?, add-on DM2 |
-gliflozine |
diabetes > SGLT2-inhibitoren | gliflozinen | glucose uitplassen, gewicht -, UTI/ketoacidose |
-tide |
diabetes > incretinemimetica / GLP-1 |
exenatide, liraglutide, semaglutide, dulaglutide
|
verzadiging/vermagering, pancreatitis |
-glitazon |
diabetes > TZD / glitazonen | pioglitazon |
vochtretentie, gewicht + |
gli- |
diabetes > orale antidiabetica | gliptinen, gliniden, glitazonen, gliflozinen | diabetes-hoofdstuk: niet allemaal zelfde mechanisme |
-stigmine |
autonoom ZS/CZS > AChE-inhibitoren |
rivastigmine, neostigmine, pyridostigmine, fysostigmine
|
cholinerg effect versterken; centraal vs perifeer verschilt |
-pam / -lam
|
CZS > benzodiazepines |
diazepam, lorazepam, midazolam
|
GABA A PAM, sedatie/afhankelijkheid |
-barbital |
CZS > barbituraten |
barbital, fenobarbital
|
nauwe therapeutische index |
-caine |
anesthetica > lokale anesthetica |
lidocaine, bupivicaine, benzocaine, procaine
|
Na-kanaalblok, LAST |
-triptan |
migraine > triptanen | sumatriptan |
5-HT agonisten |
-prazol |
GI > PPI | omeprazole |
zuursecretie omlaag, CYP2C19-context |
-tidine |
GI > H2-antagonisten | H2-antagonisten | zuursecretie omlaag |
-cilline |
anti-infectieus > penicillinen | amoxicilline |
beta-lactam |
-cycline |
anti-infectieus > tetracyclines | doxycycline |
chelatie, slokdarmulcera |
-floxacine |
anti-infectieus > fluorochinolonen | ciprofloxacine |
Achillespeesruptuur |
-mycine |
anti-infectieus > vaak macrolide/antibioticum |
clarithromycine, erythromycine
|
CYP3A4-inhibitie bij macroliden |
-conazol / -azol
|
anti-infectieus > azool-antimycotica |
fluconazol, miconazol, voriconazol, itraconazol
|
CYP-inhibitie; uitzondering: -prazol = PPI, metronidazol = nitro-imidazool, mebendazol = antihelminthicum |
-mab |
immunomodulatie/biologicals > monoclonale antistoffen | MABs | parenteraal, biologisch middel |
-inib |
immunomodulatie/oncologie > kinase/JAK-inhibitoren | JAKi (-inib) |
gerichte inhibitoren |
-olol |
beta blokker |
Typische bijwerkingen
Geen courante bijwerkingen zoals nausea, diarree of hoofdpijn; enkel memorabele examen-koppels.
| middel / klasse | klasse / groep | typische bijwerking | onthouden als |
|---|---|---|---|
alendronaat |
bisfosfonaat | slokdarmulcera | rechtop innemen, veel water |
tamoxifen |
SERM | endometriumhyperplasie | borst antagonist, endometrium agonist |
ciprofloxacine |
fluorochinolon | Achillespeesruptuur | peesproblemen |
heparine |
anticoagulans | thrombocytopenie | HITT |
codeine |
opioide analgeticum | obstipatie | opioide darmwerking |
rosuvastatine |
statine | rhabdomyolyse | myopathie -> rhabdo |
nifedipine |
dihydropyridine CCB | oedeem onderste ledematen | perifere vasodilatatie |
verapamil |
niet-dihydropyridine CCB | bradycardie, obstipatie | hart + darm trager |
furosemide |
lisdiureticum | hypokaliemie, hyponatriemie, ototoxiciteit | sterk diureticum |
| thiaziden | diuretica | jicht, hypokaliemie, hyponatriemie | urinezuur + |
acetazolamide |
KZA-inhibitor | nierstenen, paresthesieen | alkalische urine |
spironolacton |
MRA | hyperkaliemie, gynaecomastie | aldosteron tegenwerken |
| ACE-inhibitoren | RAAS-remmers | kuchhoest, angio-oedeem | bradykinine |
| ARBs / sartanen | RAAS-remmers | foetotoxisch | geen kuchhoest zoals ACE-I |
digoxine |
hartglycoside | ritmestoornissen | smal therapeutisch venster |
| VKA | anticoagulantia | bloedingen, teratogeen | INR / placenta |
| DOACs | anticoagulantia | bloedingen | minder monitoring, bloeding blijft kern |
acetylsalicylzuur |
NSAID / anti-aggregans | ulcera, bloedingen | COX-remming |
| glucocorticoiden | anti-inflammatoir | Cushing, osteoporose, ulcera | chronisch gebruik |
| inhalatiecorticosteroiden | astma/COPD | orale candidiasis, heesheid | mond spoelen |
misoprostol |
PGE1-analoog | uteruscontracties / miskraam | off-label abortus; absolute CI bij gewenste zwangerschap |
PPI (omeprazole) |
maagzuurremmer |
C. difficile-infecties, pneumonie, fracturen |
langdurig gebruik |
| antibiotica | anti-infectieus |
C. difficile-infectie |
darmflora verstoren |
clindamycine |
antibioticum |
C. difficile-infectie |
klassiek specifiek voorbeeld |
isotretinoine |
retinoide | sterk teratogeen | pregnancy prevention |
metformine |
biguanide | lactaatacidose | nierfunctie |
glibenclamide |
sulfamide | hypoglycemie, gewicht + | insuline secretie + |
pioglitazon |
glitazon | vochtretentie, gewicht + | PPAR-gamma |
| gliflozinen | SGLT2-inhibitoren | UTI, ketoacidose, Fournier | glucose uitplassen |
exenatide |
GLP-1 mimeticum | pancreatitis | incretine-context |
clozapine |
atypisch antipsychoticum | agranulocytose | therapieresistente psychose |
olanzapine / clozapine
|
atypische antipsychotica | metabool syndroom | gewicht + |
| antipsychotica | D2-blokkers | EPS, tardieve dyskinesie, hyperprolactinemie, maligne antipsychotica syndroom | chronische D2-blokkade |
ergot-D2-agonisten (bromocriptine, pergolide) |
anti-Parkinson | fibrotische letsels: pleura/pericard/retroperitoneaal/hartkleppen | langdurig ergotgebruik |
lithium |
stemmingsstabilisator | nefrotoxiciteit, hypothyroidie, tremor | TDM, smal venster |
valproaat |
anti-epilepticum | teratogeen, hepatotoxisch, pancreatitis | spina bifida |
fenytoine |
anti-epilepticum | tandvleeshypertrofie, hirsutisme, teratogeen | oud AED |
carbamazepine |
anti-epilepticum | spina bifida, hematologische afwijkingen | CYP-inductor |
lamotrigine |
anti-epilepticum | huidreacties | traag opbouwen |
vigabatrine |
anti-epilepticum | irreversibele visusstoornissen | GABA-transaminase |
| benzodiazepines | GABA A PAM | sedatie, vallen, afhankelijkheid, paradoxale effecten | ouderen / ademhaling |
| barbituraten | GABA A PAM/direct agonist | ademhalingsdepressie, coma | nauwe therapeutische index |
| opioiden | opioide agonisten | ademhalingsdepressie, miosis, obstipatie | intoxicatie: naloxon
|
| lokale anesthetica | Na-kanaalblokkers | LAST | CZS + cardiovasculaire toxiciteit |
loperamide |
perifeer opioide | paralytische ileus, urineretentie | weinig CZS-effect |
amiodaron |
anti-aritmicum | longtoxiciteit / longfibrose, schildklierstoornissen | veel jodium, lange halfwaardetijd |
dantroleen |
skeletspierrelaxans | levertoxiciteit | chronisch gebruik |
Alfabetische stoffenlijst
Snelle lookup: stofnaam -> klasse/groep. Klassen zonder concrete stofnaam staan enkel in de lijst als ze zo in de notities gebruikt worden.
| stof | klasse / groep |
|---|---|
acebutolol |
cardiovasculair > beta-blokker > beta1-selectief met ISA |
acenocoumarol |
anticoagulantia > VKA |
acetazolamide |
diuretica > koolzuuranhydrase-inhibitor |
acetylcholine |
neurotransmitters > cholinerg |
acetylsalicylzuur |
pijn/cardiovasculair > NSAID / anti-aggregans |
ACh |
neurotransmitters > cholinerg |
actieve kool |
antidota > adsorbens |
adrenaline |
sympathicomimetica > alfa/beta-agonist |
alendronaat |
botmetabolisme > bisfosfonaat |
alfa-methyl-dopa |
autonoom ZS/cardiovasculair > centraal antihypertensivum |
alizapride |
GI/CZS > D2-antagonist / anti-emeticum |
amantadine |
CZS > anti-Parkinson > dopaminerg middel |
amfetamine |
CZS > stimulantia > indirect sympathicomimeticum |
amfetamines |
CZS > stimulantia > indirect sympathicomimeticum |
amiodaron |
cardiovasculair > anti-aritmicum |
amisulpride |
CZS > antipsychotica > typisch > benzamide |
amitriptyline |
CZS > antidepressiva > TCA |
amlodipine |
cardiovasculair > CCB > dihydropyridine |
amoxicilline |
anti-infectieus > antibiotica > penicilline |
apomorfine |
CZS > anti-Parkinson > D2-agonist |
aripiprazol |
CZS > antipsychotica > atypisch |
ascorbinezuur |
vitamines / intoxicaties > urineverzuring-context |
atenolol |
cardiovasculair > beta-blokker > beta1-selectief |
atomoxetine |
CZS > antidepressiva/ADHD > sNRI/NARI |
atosiban |
gynaecologie > oxytocine-antagonist |
atracurium |
neuromusculair > curare > niet-depolariserende spierrelaxans |
atropine |
autonoom ZS > antimuscarinicum / antidotum |
azathioprine |
immunomodulatie > immunosuppressivum |
baclofen |
CZS/spier > skeletspierrelaxans > GABA B agonist |
barbital |
CZS > hypnotica/sedativa > barbituraat |
benserazide |
CZS > anti-Parkinson > perifere decarboxylase-inhibitor |
benzocaine |
anesthetica > lokaal anestheticum |
boceprevir |
anti-infectieus > antiviraal / CYP3A4-inhibitor |
botox |
neuromusculair > botulinetoxine |
brivaracetam |
CZS > anti-epileptica > SV2A |
bromocriptine |
CZS > anti-Parkinson > D2-agonist > ergotderivaat |
budesonide |
anti-inflammatoir > glucocorticoid |
bupivicaine |
anesthetica > lokaal anestheticum |
buprenorfine |
pijn > opioiden > partieel agonist |
bupropion |
CZS > antidepressiva > NDRI / CYP2D6-inhibitor |
cabergoline |
endocrino/gynaecologie > dopamine-agonist > prolactineremmer |
cafeine |
CZS > stimulantia / CYP1A2-context |
carbachol |
autonoom ZS > direct cholinomimeticum > M/N-agonist |
carbamazepine |
CZS > anti-epileptica > Na-kanaalblokker / CYP-inductor |
carbidopa |
CZS > anti-Parkinson > perifere decarboxylase-inhibitor |
cefalosporinen |
anti-infectieus > antibiotica > beta-lactam |
celiprolol |
cardiovasculair > beta-blokker > beta1-selectief met ISA |
chlordiazepoxide |
CZS > benzodiazepines |
chlorpromazine |
CZS > antipsychotica > typisch > fenothiazine |
cinacalcet |
endocrino/nier > calcimimeticum / CYP2D6-inhibitor-context |
ciprofloxacine |
anti-infectieus > antibiotica > fluorochinolon |
cisapride |
GI > gastroprokineticum |
citalopram |
CZS > antidepressiva > SSRI |
clarithromycine |
anti-infectieus > antibiotica > macrolide / CYP3A4-inhibitor |
clindamycine |
anti-infectieus > antibiotica |
clomipramine |
CZS > antidepressiva > TCA |
clonidine |
autonoom ZS/cardiovasculair > alfa2-agonist |
clopidogrel |
cardiovasculair > anti-aggregans > P2Y12-remmer |
clozapine |
CZS > antipsychotica > atypisch |
cobicistat |
anti-infectieus > antiviraal > CYP3A4/P-gp-booster |
cocaine |
anesthetica/CZS > lokaal anestheticum / stimulant |
codeine |
pijn > opioiden > zwak opioide / prodrug |
colchicine |
anti-inflammatoir > jichtmiddel |
curare |
neuromusculair > nicotinereceptorantagonist / spierrelaxans |
cyaniden |
toxicologie > toxine |
dabrafenib |
oncologie > CYP-inductor-context |
dantroleen |
CZS/spier > skeletspierrelaxans > perifeer spier |
desmopressine |
endocrino/nier > ADH-analoog |
dexketoprofen |
analgetica/anti-inflammatoir > NSAID |
dexmedetomidine |
autonoom ZS/CZS > alfa2-agonist |
diazepam |
CZS > benzodiazepines |
digoxine |
cardiovasculair > hartglycoside |
disulfiram |
toxicologie/verslaving > alcoholaversiemiddel |
dobutamine |
sympathicomimetica > beta1-agonist |
docetaxel |
oncologie > taxaan / cytostaticum |
domperidon |
GI/CZS > D2-antagonist / anti-emeticum |
donepezil |
CZS > Alzheimer > AChE-inhibitor |
dopamine |
neurotransmitters/sympathicomimetica > catecholamine |
dosulepine |
CZS > antidepressiva > TCA |
doxycycline |
anti-infectieus > antibiotica > tetracycline |
droperidol |
CZS > antipsychotica > typisch > butyrofenon |
dulaglutide |
diabetes > GLP-1 mimeticum |
duloxetine |
CZS > antidepressiva > SNRI |
entacapon |
CZS > anti-Parkinson > COMT-inhibitor |
ergotamine |
migraine > ergotderivaat |
erythromycine |
anti-infectieus > antibiotica > macrolide / CYP3A4-inhibitor |
escitalopram |
CZS > antidepressiva > SSRI |
ethanol |
toxicologie > alcohol / interactiecontext |
ethosuximide |
CZS > anti-epileptica > T-type Ca-kanaal |
ethyleenglycol |
toxicologie > toxische alcohol |
etidocaine |
anesthetica > lokaal anestheticum |
exenatide |
diabetes > GLP-1 mimeticum |
fenelzine |
CZS > antidepressiva > MAO-I |
fenobarbital |
CZS > anti-epileptica/sedativa > barbituraat |
fenothiazines |
CZS > antipsychotica > typisch > fenothiazines |
fenprocoumon |
anticoagulantia > VKA |
fentanyl |
pijn > opioiden > sterk opioide |
fenylefrine |
sympathicomimetica > alfa1-agonist |
fenytoine |
CZS > anti-epileptica > Na-kanaalblokker |
fluconazol |
anti-infectieus > antimycotica > azool |
flumazenil |
CZS > benzodiazepine-antagonist |
flunitrazepam |
CZS > benzodiazepines |
fluoxetine |
CZS > antidepressiva > SSRI / CYP2D6-inhibitor |
fluvoxamine |
CZS > antidepressiva > SSRI / CYP1A2-CYP2C19-inhibitor |
formoterol |
respiratoir > beta2-agonist > LABA |
furosemide |
diuretica > lisdiureticum |
gabapentine |
CZS > anti-epileptica/gabapentinoiden |
galantamine |
CZS > Alzheimer > AChE-inhibitor |
glibenclamide |
diabetes > sulfamide / sulfonylureumderivaat |
glucagon |
diabetes/nood > hormonaal noodmiddel |
guanfacine |
CZS/autonoom ZS > ADHD > alfa2-agonist |
haloperidol |
CZS > antipsychotica > typisch > butyrofenon |
heparine |
anticoagulantia > heparines |
hydromorfon |
pijn > opioiden > sterk opioide |
hydroxychloroquine |
immunomodulatie > DMARD |
ibuprofen |
analgetica/anti-inflammatoir > NSAID |
imipramine |
CZS > antidepressiva > TCA |
indacaterol |
respiratoir > beta2-agonist > LABA |
indinavir |
anti-infectieus > antiviraal / CYP3A4-inhibitor |
insuline |
diabetes > insuline/analogen |
isoniazide |
anti-infectieus > tuberculostaticum |
isoprenaline |
sympathicomimetica > beta-agonist |
isosorbide |
cardiovasculair > nitraten |
isotretinoine |
dermatologie > retinoide |
itraconazol |
anti-infectieus > antimycotica > azool |
ivermectin |
anti-infectieus/dermatologie > antiparasitair |
ketoconazol |
anti-infectieus > antimycotica > azool |
kisunla |
CZS > Alzheimer > anti-amyloid |
L-DOPA |
CZS > anti-Parkinson > dopamine precursor |
lacosamide |
CZS > anti-epileptica |
lamotrigine |
CZS > anti-epileptica > Na-kanaalblokker |
leflunomide |
immunomodulatie > DMARD |
leqembi |
CZS > Alzheimer > anti-amyloid |
levetiracetam |
CZS > anti-epileptica > SV2A |
levothyroxine |
endocrino > schildklierhormoon |
lidocaine |
anesthetica/cardiovasculair > lokaal anestheticum / anti-aritmicum |
liraglutide |
diabetes > GLP-1 mimeticum |
lisdexamfetamine |
CZS > stimulantia / ADHD |
lithium |
CZS > stemmingsstabilisator |
lixisenatide |
diabetes > GLP-1 mimeticum |
loperamide |
GI > antidiarreicum > perifeer opioide |
lorazepam |
CZS > benzodiazepines |
maprotiline |
CZS > antidepressiva > TCA |
mebendazol |
anti-infectieus > antihelminthicum > benzimidazool |
medroxyprogesteronacetaat |
hormonaal > progestageen |
melatonine |
CZS > slaapmiddelen > circadiaan middel |
memantine |
CZS > Alzheimer > NMDA-antagonist |
mesalazine |
GI > IBD > 5-ASA |
metformine |
diabetes > biguanide |
methadon |
pijn/verslaving > opioiden > sterk opioide/substitutie |
methanol |
toxicologie > toxische alcohol |
methotrexaat |
immunomodulatie/oncologie > antimetaboliet / DMARD |
methylfenidaat |
CZS > stimulantia / ADHD |
methylnaltrexon |
pijn/GI > opioide antagonist > PAMORA |
metoclopramide |
GI/CZS > D2-antagonist / anti-emeticum |
metoprolol |
cardiovasculair > beta-blokker > beta1-selectief |
mianserine |
CZS > antidepressiva > atypisch/sederend |
miconazol |
anti-infectieus > antimycotica > azool |
midazolam |
CZS > benzodiazepines |
mirabegron |
urologie > beta3-agonist / CYP2D6-inhibitor-context |
mirtazapine |
CZS > antidepressiva > atypisch/sederend |
misoprostol |
GI/gynaecologie > PGE1-analoog |
moclobemide |
CZS > antidepressiva > MAO-I |
modafinil |
CZS > stimulantia / narcolepsie-ADHD-context |
morfine |
pijn > opioiden > sterk opioide |
N-acetylcysteine |
antidota > paracetamol-intoxicatie |
NaHCO3 |
toxicologie > urine-alkalinisatie |
nafazoline |
sympathicomimetica > alfa-agonist > decongestivum |
naloxon |
pijn/toxicologie > opioide antagonist |
naltrexon |
verslaving/pijn > opioide antagonist |
nicotine |
autonoom ZS/rookstop > nicotinereceptoragonist |
nifedipine |
cardiovasculair > CCB > dihydropyridine |
nitroglycerine |
cardiovasculair > nitraten |
noradrenaline |
neurotransmitters > adrenerg |
nortriptyline |
CZS > antidepressiva > TCA |
olanzapine |
CZS > antipsychotica > atypisch |
olodaterol |
respiratoir > beta2-agonist > LABA |
omeprazole |
GI > PPI / CYP2C19-remmer |
ondansetron |
GI > anti-emeticum > 5-HT3-antagonist |
orlistat |
obesitas > lipaseremmer |
oxcarbazepine |
CZS > anti-epileptica > Na-kanaalblokker |
oxycodon |
pijn > opioiden > sterk opioide |
paclitaxel |
oncologie > taxaan / cytostaticum |
pancreasenzymen |
GI > substitutietherapie |
paracetamol |
pijn > analgeticum/antipyreticum |
paroxetine |
CZS > antidepressiva > SSRI / CYP2D6-inhibitor |
penicilline |
anti-infectieus > antibiotica > beta-lactam |
pergolide |
CZS > anti-Parkinson > D2-agonist > ergotderivaat |
permethrine |
anti-infectieus/dermatologie > antiparasitair |
pethidine |
pijn > opioiden |
pilocarpine |
autonoom ZS/oog > direct cholinomimeticum > muscarine-agonist |
pioglitazon |
diabetes > glitazon / TZD |
pipamperon |
CZS > antipsychotica > typisch > butyrofenon |
piritramide |
pijn > opioiden > sterk opioide |
posaconazol |
anti-infectieus > antimycotica > azool |
pramipexol |
CZS > anti-Parkinson > D2-agonist |
pregabaline |
CZS > anti-epileptica/gabapentinoiden |
prilocaine |
anesthetica > lokaal anestheticum |
primidon |
CZS > anti-epileptica > barbituraat-achtig / CYP-inductor |
procaine |
anesthetica > lokaal anestheticum |
propafenon |
cardiovasculair > anti-aritmicum / CYP2D6-context |
propranolol |
cardiovasculair > beta-blokker > niet-selectief |
quetiapine |
CZS > antipsychotica > atypisch |
raloxifeen |
botmetabolisme > SERM |
ramipril |
cardiovasculair > RAAS > ACE-inhibitor |
rasagiline |
CZS > anti-Parkinson > MAO-B-inhibitor |
reboxetine |
CZS > antidepressiva > sNRI/NARI |
repaglinide |
diabetes > glinide |
reserpine |
autonoom ZS > adrenerge neuronblokker |
rifampicine |
anti-infectieus > tuberculostaticum / pan-inductor |
riluzol |
CZS/spier > ALS-middel |
rimonabant |
obesitas > CB1-antagonist |
risperidon |
CZS > antipsychotica > atypisch |
ritodrine |
gynaecologie/respiratoir > beta2-agonist |
ritonavir |
anti-infectieus > antiviraal / CYP3A4-booster |
rivastigmine |
CZS > Alzheimer > AChE-inhibitor |
rocuronium |
neuromusculair > curare > niet-depolariserende spierrelaxans |
ropinirol |
CZS > anti-Parkinson > D2-agonist |
rosuvastatine |
cardiovasculair > lipidenverlager > statine |
rotigotine |
CZS > anti-Parkinson > D2-agonist / transdermaal |
safinamide |
CZS > anti-Parkinson > MAO-B-inhibitor |
salbutamol |
respiratoir > beta2-agonist |
salicylaten |
analgetica/toxicologie > NSAID |
salmeterol |
respiratoir > beta2-agonist > LABA |
saquinavir |
anti-infectieus > antiviraal / CYP3A4-inhibitor |
scopolamine |
autonoom ZS > antimuscarinicum |
selegiline |
CZS > anti-Parkinson > MAO-B-inhibitor |
semaglutide |
diabetes > GLP-1 mimeticum |
sertraline |
CZS > antidepressiva > SSRI |
sibutramine |
obesitas > 5-HT/NA-reuptake-inhibitor |
Sint-Janskruid |
kruiden > CYP3A4-P-gp-inductor |
sotalol |
cardiovasculair > beta-blokker > niet-selectief / anti-aritmicum |
spironolacton |
diuretica > MRA / kaliumsparend |
succinylcholine |
neuromusculair > depolariserende spierrelaxans |
sufentanil |
pijn > opioiden > sterk opioide |
sulfasalazine |
immunomodulatie/GI > DMARD / 5-ASA-combinatie |
sumatriptan |
migraine > triptaan |
suxamethonium |
neuromusculair > depolariserende spierrelaxans |
tacrolimus |
immunomodulatie > immunosuppressivum |
tamoxifen |
oncologie/gynaecologie > SERM |
tapentadol |
pijn > opioide analgeticum |
telaprevir |
anti-infectieus > antiviraal / CYP3A4-inhibitor |
telithromycine |
anti-infectieus > antibioticum > ketolide/macrolide-achtig |
teriparatide |
botmetabolisme > PTH-analoog |
tetracyclines |
anti-infectieus > antibiotica > tetracycline |
theofylline |
respiratoir > methylxanthine / bronchodilator |
thiamine |
vitamines > vitamine B1 |
thioxanthenen |
CZS > antipsychotica > typisch > thioxanthenen |
tiagabine |
CZS > anti-epileptica > SGRI |
ticlopidine |
cardiovasculair > anti-aggregans / CYP2C19-inhibitor |
timolol |
cardiovasculair/oog > beta-blokker > niet-selectief |
tirzepatide |
diabetes > GIP/GLP-1 agonist |
tizanidine |
CZS/spier > skeletspierrelaxans |
topiramaat |
CZS > anti-epileptica |
tramadol |
pijn > opioiden > zwak opioide / SNRI-achtig |
tramazoline |
sympathicomimetica > alfa-agonist > decongestivum |
trazodon |
CZS > antidepressiva > atypisch/sederend |
valproaat |
CZS > anti-epileptica / stemmingsstabilisator |
vancomycine |
anti-infectieus > antibioticum |
varenicline |
autonoom ZS/rookstop > partiele nicotinereceptoragonist |
venlafaxine |
CZS > antidepressiva > SNRI |
verapamil |
cardiovasculair > CCB > niet-dihydropyridine |
vigabatrine |
CZS > anti-epileptica |
vilanterol |
respiratoir > beta2-agonist > LABA |
voriconazol |
anti-infectieus > antimycotica > azool |
warfarine |
anticoagulantia > VKA |
zaleplon |
CZS > slaapmiddelen > z-drug |
zolpidem |
CZS > slaapmiddelen > z-drug |
zopiclon |
CZS > slaapmiddelen > z-drug |