Anatomie - 7 Membrum superius
- kanten
- anterieur = volair
- posterieur = dorsaal
- ingang
- via axilla
- meer dan enkel huidplooi
- anterieur: clavicula
- posterieur: scapula
- via axilla
- bewegingen
- scapula-thoraxwand
- protractie - retractie van scapula
- mediale - laterale rotatie van scapula
- glenohumeraal gewricht
- abductie - adductie
- flexie - extensie
- endorotatie - exorotatie
- circumductie
- elleboog / voorarm
- flexie - extensie
- supinatie - pronatie
- pols
- flexie - extensie
- abductie - adductie
- circumductie
- metacarpophalangeale gewrichten (vingers)
- flexie - extensie
- abductie - adductie
- duim
- flexie - extensie
- abductie - adductie
- oppositie
- scapula-thoraxwand
| Regio | Compartiment | Spieren | Belangrijkste zenuw | Functie | Opm. |
|---|---|---|---|---|---|
| schouder | / | m. trapezius ※ m. deltoideus ※ m. levator scapulae m. rhomboideus minor m. rhomboideus maior |
n. dorsalis scapulae | varia | |
| posterieure scapulaire regio | / | m. supraspinatus m. infraspinatus m. teres minor m. teres maior m. triceps brachii, caput longum |
varia | varia | |
| regio axillaris | / | m. pectoralis maior m. subclavius m. pectoralis minor m. serratus anterior m. subscapularis m. teres maior (herhaling) m. latissimus dorsi m. triceps brachii, caput longum (herhaling) |
varia | varia | |
| regio brachii | anterior | m. coracobrachialis m. biceps brachii m. brachialis |
n. musculocutaneus | elleboog: flexie | |
| regio brachii | posterior | m. triceps brachii | n. radialis | elleboog: extensie | |
| regio antebrachii | anterior | m. flexor carpi ulnaris ※ m. palmaris longus m. flexor carpi radialis m. pronator teres m. flexor digitorum superficialis m. flexor digitorum profundus m. flexor pollicis longus m. pronator quadratus ※ |
n. medianus | pols: flexie digites: flexie pronatie |
|
| regio antebrachii | posterior | m. brachioradialis m. extensor carpi radialis longus (ECRL) m. extensor carpi radialis brevis (ECRB) m. extensor digitorum m. extensor digiti minimi m. extensor carpi ulnaris m. anconeus m. supinator m. abductor pollicis longus m. extensor pollicis brevis m. extensor pollicis longus m. extensor indicis |
n. radialis (cf. regio brachii posterior) | pols: extensie digites: extensie supinatie |
|
| palma manus | / | m. palmaris brevis mm. interossei dorsales mm. interossei palmares mm. lumbricales ※ m. adductor pollicis |
n. ulnaris | varia | |
| palma manus | eminentia thenaris | m. opponens pollicis m. abductor pollicis brevis m. flexor pollicis brevis |
n. medianus | pollux: varia | |
| palma manus | eminentia hypothenaris | m. opponens digiti minimi m. abductor digiti minimi m. flexor digiti minimi brevis |
n. ulnaris (r. profundus) | vinger V: varia | |
| dorsum manus | / | N/A |
| Fig 7.01 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.1. Oppervlakkige venen van het bovenste lidmaat
- diepe venen
- cf. arteries
- oppervlakkige venen:
- v. cephalica
- v. basilica
- v. mediana cubiti
- klinisch relevant voor bloedafname
- veel variatie
- v. mediana antebrachii
7.1 Schouder
Osteologie
| Fig 7.02 | |
|---|---|
![]() |
![]()
|
Figuur 7.2. Clavicula
- schouder
- cingulum pectorale = schoudergordel
- clavicula
- scapula
- humerus
- cingulum pectorale = schoudergordel
- facies superior
- facies inferior
- extremitas sternalis
- facies articularis sternalis
- 🔗 sternum > incisura clavicularis
- extremitas acromialis
- facies articularis acromialis
- 🔗 scapula > acromion > facies articularis clavicularis
- margo anterior
- 🔗 m. deltoideus
- 🔗 m. pectoralis maior
- margo posterior
- 🔗 m. trapezius
- 🔗 m. sternocleidomastoideus
- 🔗 m. sternohyoideus
- tuberculum conoideum
- 🔗 lig. coracoclaviculare > lig. conoideum
- impressio ligamenti costoclavicularis
- 🔗 lig. costoclaviculare (naar rib I)
- sulcus mi. subclavii
- 🔗 m. subclavius
- linea trapezoidea
- 🔗 lig. coracoclaviculare > lig. trapezoideum
- corpus claviculae
| Fig 7.03 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.3. Scapula
- facies costalis = fossa subscapularis
- 🔗 m. subscapularis
- facies dorsalis
- margo superior
- angulus superior
- 🔗 m. levator scapulae
- margo medialis
- 🔗 m. rhomboideus minor
- 🔗 m. rhomboideus maior
- 🔗 m. serratus anterior (in facies costalis)
- angulus inferior
- 🔗 m. teres maior
- margo lateralis
- 🔗 m. teres minor
- angulus lateralis
- incisura scapulae
- lig. transversum scapulae
- 🔗 m. omohyoideus
- foramen suprascapulare
- onder ligament
- n. suprascapularis
- a. suprascapularis
- v. suprascapularis
- proc. coracoideus = ravenbekuitsteeksel
- 🔗 m. pectoralis minor
- 🔗 m. coracobrachialis
- 🔗 m. biceps brachii
- cavitas glenoidalis
- articulatio glenohumeralis
- acromion
- 🔗 m. trapezius
- 🔗 m. deltoideus
- spina scapulae
- 🔗 m. trapezius
- 🔗 m. deltoideus
- facies articularis clavicularis
- fossa supraspinata
- 🔗 m. supraspinatus
- fossa infraspinata
- 🔗 m. infraspinatus
- tuberculum supraglenoidale
- 🔗 m. biceps brachii, caput longum
- tuberculum infraglenoidale
- 🔗 m. triceps brachii, caput longum
- lig. coracoacromiale
- collum scapulae
- waar cavitas glenoidalis op zit
- angulus acromialis
| Fig 7.04 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.4. Proximale humerus
- zie figuur 7.18 voor details
Articulationes
| Fig 7.05 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.5. Articulatio sternoclavicularis
- type: synoviaal
- enige gewricht dat bovenste lidmaat verbindt met romp
- manibrium (sterni)
- corpus
- processus xiphoideus
- zwaardvormig, onregelmatig
- symphysis xiphosternalis
- tussen corpus en proc. xiphoideus
- clavicula
- incisura jugularis
- incisura clavicularis
- x2, op manibrium
- incisura costae primae
- x2, op manibrium
- incisurae costales II-VII
- x12, op corpus
- hoek van Louis = symphysis sternalis / angulus sterni
- t.h.v. rib II
- discus articularis
- membrana synovialis
- capsula fibrosa
- lig. sternoclaviculare anterius (x2)
- lig. sternoclaviculare posterius (x2)
- lig. interclaviculare
- lig. costoclaviculare (x2)
| Fig 7.06 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.6. Articulatio acromioclavicularis
- type: synoviaal
- acromion
- proc. coracoideus
- clavicula
- membrana synovialis
- capsula fibrosa
- tuberculum conoideum
- lig. acromioclaviculare
- lig. coracoclaviculare
- lig. trapezoideum
- 🔗 clavicula > linea trapezoidea
- lig. conoideum
- 🔗 clavicula > tuberculum conoideum
- lig. trapezoideum
| Fig 7.07a | ||
|---|---|---|
![]() |
![]() |
| Fig 7.07b | ||
|---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.7. Articulatio glenohumeralis
- type: synoviaal kogelgewricht
- acromion
- proc. coracoideus
- lig. coracoacromiale
- cavitas glenoidalis
- labrum glenoidale
- vergroeit met pees m. biceps brachii, caput longum
- tuberculum supraglenoidale
- binnen gewricht
- tuberculum infraglenoidale
- buiten gewricht
- caput
- membrana synovialis
- capsula fibrosa
- m. biceps brachii, caput longum
- tendo loopt door gewricht, vergroeit met labrum
- recessus axillaris
- bursa subtendinea musculi subscapularis
- onder pees m. subscapularis
- bursa subcoracoidea
- bursa subacromialis
- lig. transversum humeri
- bron herhaalt hier nog eens lig. transversum humeri en lig. coracoacromiale; niet opnieuw opgenomen
- lig. coracohumerale
- lig. glenohumerale superius
- lig. glenohumerale medium
- lig. glenohumerale inferius
Rotator cuff
- 4 spieren (details, zie later)
- m. supraspinatus
- m. infraspinatus
- m. teres minor
- m. subscapularis
- omgekeerd hoefijzer
- trekt humerus in kom
- stabiliseert schoudergewricht


Myologie
| Fig 7.08 | ||
|---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.8. Schouderspieren
- lagen
- m. trapezius
- n. accessorius (XI) + bloedvaten
- m. levator scapulae + m. rhomoideus minor/maior
- n. dorsalis scapulae + bloedvaten
| Groep | Spier | Origo | Insertio | Zenuw | Functie | Opm. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| schouder > oppervlakkig | m. trapezius | linea nuchae superior protuberantia occipitalis externa lig. nuchae C7-T12 > proc. spinosi |
spina scapulae acromion clavicula > lateraal 1/3 |
n. accessorius (XI) | scapula: elevatie, retractie, depressie, rotatie | |
| schouder > oppervlakkig | m. deltoideus | spina scapulae acromion clavicula > anterieur lateraal 1/3 |
humerus > tuberositas deltoidea | n. axillaris | schouder: abductie, endo- en exorotatie | abductie vanaf ongeveer 15 graden |
| schouder > dieper | m. levator scapulae | C1-C4 > proc. transversi | scapula > angulus superior | n. dorsalis scapulae | scapula: elevatie, rotatie | |
| schouder > dieper | m. rhomboideus minor | C5-C6 > proc. spinosi | scapula > margo medialis | n. dorsalis scapulae | scapula: retractie | |
| schouder > dieper | m. rhomboideus maior | T2-T5 > proc. spinosi | scapula > margo medialis | n. dorsalis scapulae | scapula: retractie |
7.2 Regio scapularis posterior
Myologie
| Fig 7.09 | ||
|---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.9. Posterieure scapulaire regio
| Groep | Spier | Origo | Insertio | Zenuw | Functie | Opm. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| posterieure scapulaire regio | m. supraspinatus | scapula > fossa supraspinata | humerus > tuberculum maius | n. suprascapularis | abductie, eerste 15 graden | rotator cuff |
| posterieure scapulaire regio | m. infraspinatus | scapula > fossa infraspinata | humerus > tuberculum maius | n. suprascapularis | exorotatie | rotator cuff |
| posterieure scapulaire regio | m. teres minor | scapula > margo lateralis | humerus > tuberculum maius | n. axillaris | exorotatie | rotator cuff |
| posterieure scapulaire regio | m. teres maior | scapula > angulus inferior | humerus > crista tuberculi minoris | n. subscapularis | endorotatie, adductie | niet op tuberculum minus |
| posterieure scapulaire regio | m. triceps brachii, caput longum | scapula > tuberculum infraglenoidale | ulna > olecranon | n. radialis | schouder: adductie, extensie voorarm: extensie |
Okselpoorten
Foramen suprascapulare
- wanden:
- incisura scapulae
- lig. transversum scapulae
- inhoud:
- n. suprascapularis
- a. suprascapularis
- v. suprascapularis
Vierkantige ruimte (laterale okselpoort)
- wanden:
- humerus
- m. teres minor
- m. teres maior
- m. triceps brachii, caput longum
- inhoud:
- n. axillaris
- a. circumflexa humeri posterior
- v. circumflexa humeri posterior
Driehoekige ruimte (mediale okselpoort)
- wanden:
- m. teres minor
- m. teres maior
- m. triceps brachii, caput longum
- inhoud:
- a. circumflexa scapulae
- v. circumflexa scapulae
Driehoekig interval = triangulair interval
- wanden:
- humerus
- m. teres maior
- m. triceps brachii, caput longum
- inhoud:
- n. radialis
- a. profunda brachii
Zenuwen, arteries en venen
- n. suprascapularis via het foramen suprascapulare
- n. axillaris via de vierkantige ruimte
- n. radialis via het driehoekig interval
- a./v. circumflexa scapulae via de driehoekige ruimte
- a./v. circumflexa humeri posterior via de vierkantige ruimte
7.3 Fossa axillaris
| Groep | Spier | Origo | Insertio | Zenuw | Functie | Opm. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| axilla > anterior | m. pectoralis maior | pars clavicularis clavicula > margo anterior > mediaal 1/2 pars sternocostalis sternum + rib I-VII pars abdominalis m. obliquus externus abdominis > aponeurose |
humerus > crista tuberculi maioris | nn. pectorales | arm adductie endorotatie flexie/extensie? schouder: depressie? hulpademhalingsspier |
|
| axilla > anterior | m. pectoralis minor | rib III-V | scapula > proc. coracoideus | nn. pectorales | schouder: depressie scapula: protractie |
onder maior |
| axilla > anterior | m. subclavius | rib I | clavicula > sulcus m. subclavii | n. subclavius | schouder: depressie | |
| axilla > mediaal | m. serratus anterior | rib I-IX (alternerend met m. obliquus externus abdominis) |
scapula > margo medialis (facies costalis) | n. thoracicus longus | scapula: protractie, rotatie | pathologie: scapula alata |
| axilla > posterior | m. latissimus dorsi | rib X-XII (alternerend met m. obliquus externus abdominis) T7-L5 > proc. spinosi fascia thoracolumbalis os coxae > crista iliaca |
humerus > sulcus intertubercularis | n. thoracodorsalis | arm: adductie, endorotatie, extensie | gatzakspier 180 graden rond m. teres maior |
| axilla > posterior | m. subscapularis | fossa subscapularis | humerus > tuberculum minus | n. subscapularis | arm: endorotatie | rotator cuff |
| posterieure scapulaire regio axilla > posterior |
m. teres maior (herhaling) | scapula > angulus inferior | humerus > crista tuberculi minoris | n. subscapularis | endorotatie, adductie | |
| posterieure scapulaire regio axilla > posterior |
m. triceps brachii, caput longum (herhaling) | scapula > tuberculum infraglenoidale | ulna > olecranon | n. radialis | voorarm: extensie schouder: adductie, extensie |
Ingang
- begrenzing:
- anterieur: clavicula
- posterieur: scapula
- de laterale wand wordt gevormd door de sulcus intertubercularis van de humerus
- n. intercostobrachialis: T2, huid oksel en mediale arm, klinisch relevant bij okselklierdissectie


Voorwand
| Fig 7.10 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.10. m. pectoralis maior
| Fig 7.11 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.11. m. pectoralis minor en subclavius, fascia clavipectoralis - fascia clavipectoralis omvat m. pectoralis minor en m. subclavius
Mediale wand
| Fig 7.12 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.12. m. serratus anterior
Posterieure wand
| Fig 7.13 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.13. m. subscapularis
| Fig 7.14 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.14. m. latissimus dorsi - bijkomende spieren van de achterwand: - m. teres maior - m. triceps brachii, caput longum
Laterale wand
- gevormd door de sulcus intertubercularis van de humerus
Inhoud
| Fig 7.15 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.15. a. axillaris
- humerus
- sternum
- rib I
- m. scalenus anterior
- m. pectoralis minor
- m. teres maior
- a. subclavia
- v. subclavia
- a. thoracica superior
- a. thoraco-acromialis
- v. cephalica
- a. axillaris
- v. axillaris
- a. thoracalis lateralis
- a. subscapularis
- a. cx. scapulae
- a. thoracodorsalis
- a. cx. humeri anterior
- a. cx. humeri posterior
- a. brachialis
Plexus brachialis (C5-T1)
| Fig 7.16 | ||
|---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.16. Plexus brachialis
- 5 inputs
- C5-T1
- 5 belangrijke outputs
- n. axillaris
- n. radialis
- n. musculocutaneus
- n. medianus
- n. ulnaris
- fasciculi rond a. axillaris, diep van m. pectoralis minor
- radix
- truncus superior
- C5-C6, gaat meer lateraal
- truncus medius
- C7
- truncus inferior
- C8-T1, gaat meer mediaal
- costa I
- divisio anterior
- divisio posterior
- a. axillaris
- fasciculus posterior
- achter a. axillaris
- fasciculus lateralis
- fasciculus medialis
| Groep | Zenuw | Niveau | Uitgang | Innervatie | Opm. |
|---|---|---|---|---|---|
| plexus brachialis > fasciculus posterior | n. axillaris | C5-C6 | laterale okselpoort = vierkantige ruimte |
m. deltoideus + huid m. teres minor |
rond collum chirurgicum |
| plexus brachialis > fasciculus posterior | n. radialis | C5-T1 | triangulair interval | m. triceps brachii voorarm > posterieur compartiment (12/12) m. brachioradialis m. extensor carpi radialis longus (ECRL) m. extensor carpi radialis brevis (ECRB) m. extensor digitorum m. extensor digiti minimi m. extensor carpi ulnaris m. anconeus m. supinator m. abductor pollicis longus m. extensor pollicis brevis m. extensor pollicis longus m. extensor indicis vingers I-III (dorsaal) huid … |
|
| plexus brachialis > fasciculus lateralis | n. musculocutaneus | C5-C7 | / | arm > anterieur compariment (3/3) m. coracobrachialis m. biceps brachii m. brachialis huid … |
|
| plexus brachialis > fasciculus lateralis plexus brachialis > fasciculus medialis |
n. medianus | C6-T1 | / | voorarm > anterieur compartiment (6.5/8) m. palmaris longus m. flexor carpi radialis m. pronator teres m. flexor digitorum superficialis m. flexor digitorum profundus m. flexor pollicis longus m. pronator quadratus (lateraal) huid thenar en palm hand > thenar (3/3) m. opponens pollicis m. abductor pollicis brevis m. flexor pollicis brevis mm. lumbricales II-III vingers I-III, IV lateraal (palmair) |
|
| plexus brachialis > fasciculus medialis | n. ulnaris | C8-T1 | / | m. flexor carpi ulnaris m. pronator quadratus (mediaal) hand > rest (5/5) m. palmaris brevis mm. interossei dorsales mm. interossei palmares mm. lumbricales IV-V m. adductor pollicis hand > hypothenar (3/3) m. opponens digiti minimi m. abductor digiti minimi m. flexor digiti minimi brevis vinger IV mediaal - V (palmair) vinger IV-V (dorsaal) |
|
| plexus brachialis > fasciculus medialis | n. cutaneus brachii medialis | / | / | huid arm > posteromediaal | |
| plexus brachialis > fasciculus medialis | n. cutaneus antebrachii medialis | / | / | huid voorarm > mediaal | |
| plexus brachialis | n. dorsalis scapulae | / | / | m. levator scapulae m. rhomboideus minor m. rhomboideus maior |
|
| plexus brachialis | n. thoracicus longus | / | / | m. serratus anterior | |
| plexus brachialis > truncus superior | n. suprascapularis | / | foramen suprascapulare | m. supraspinatus m. infraspinatus |
|
| plexus brachialis | n. subscapularis | / | / | m. subscapularis m. teres maior |
|
| plexus brachialis | n. thoracodorsalis | / | / | m. latissimus dorsi | |
| plexus brachialis | nn. pectorales | / | / | m. pectoralis maior m. pectoralis minor |
|
| plexus brachialis > truncus superior | n. subclavius | C5-C6 | / | m. subclavius |
| Fig 7.17 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.17. Sagittale doorsnede door oksel
- clavicula
- scapula
- m. supraspinatus
- m. infraspinatus
- m. teres maior
- m. latissimus dorsi
- m. subscapularis
- m. trapezius
- m. subclavius
- m. pectoralis minor
- m. pectoralis maior
- a. axillaris
- v. axillaris
- n. axillaris
- n. radialis
- n. medianus
- n. musculocutaneus
- n. ulnaris
7.4 Brachium et cubita
Osteologie
| Fig 7.18 | ||
|---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.18. Humerus
- twee compartimenten
- anterieur compartiment
- posterieur compartiment
- septum intermusculare mediale
- septum intermusculare laterale
- caput humeri
- naar mediaal + superior
- collum anatomicum
- bijna afwezig, cf. femur
- collum chirurgicum
- typische breukplaats
- n. axillaris
- a. circumflexa humeri posterior
- corpus humeri
- tuberculum maius
- cf. trochanter maior
- 🔗 m. supraspinatus
- 🔗 m. infraspinatus
- 🔗 m. teres minor
- tuberculum minus
- 🔗 m. subscapularis
- crista tuberculi maioris
- 🔗 m. pectoralis maior
- crista tuberculi minoris
- 🔗 m. teres maior
- sulcus intertubercularis
- 🔗 m. latissimus dorsi
- tuberositas deltoidea
- lateraal, 1/3
- 🔗 m. deltoideus
- sulcus nervi radialis
- n. radialis
- 🔗 m. triceps brachii, caput laterale (boven)
- 🔗 m. triceps brachii, caput mediale (onder)
- sulcus nervi ulnaris
- n. ulnaris
- capitulum humeri
- = laterale condylus
- trochlea humeri
- = mediale condylus, groter mediaal
- cf. patella (omgekeerd)
- epicondylus lateralis
- epicondylus medialis
- mediaal meer uitgesproken
- 🔗 m. flexor carpi ulnaris, caput humerale
- 🔗 m. palmaris longus
- 🔗 m. flexor carpi radialis
- 🔗 m. pronator teres, caput humerale
- 🔗 m. flexor digitorum superficialis, caput humero-ulnare
- fossa radialis
- fossa coronoidea
- fossa olecrani
- facies anteromedialis
- facies anterolateralis
- facies posterior
- margo medialis
- margo lateralis
- margo anterior
- zelfde als crista tuberculi?
- crista supraepicondylaris medialis
- crista supraepicondylaris lateralis
| Fig 7.19 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.19. Proximale radius
- details: zie figuur 7.27
| Fig 7.20 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.20. Proximale ulna
- details: zie figuur 7.28
Cubita = elleboog
| Fig 7.21 | ||
|---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.21. Elleboog
- lig. anulare radii
- anus = ring
- anulus = ringetje
- lig. collaterale ulnare
- lig. collaterale radiale
Myologie
| Groep | Spier | Origo | Insertio | Zenuw | Functie | Opm. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| arm > anterior | m. coracobrachialis | scapula > proc. coracoideus > apex | humerus > corpus > mediaal | n. musculocutaneus | schouder: flexie, adductie | |
| arm > anterior | m. biceps brachii | caput longum scapula > tuberculum supraglenoidale caput breve scapula > proc. coracoideus |
radius > tuberositas radii aponeurosis bicipitalis |
n. musculocutaneus | schouder: flexie elleboog: flexie, krachtigste supinator |
geen connectie met humerus |
| arm > anterior | m. brachialis | humerus > anterieur | ulna > tuberositas ulnae | n. musculocutaneus | elleboog: flexie | dieper |
| posterieure scapulaire regio axilla > posterior arm > posterior |
m. triceps brachii | caput longum (herhaling) scapula > angulus lateralis caput laterale humerus > boven sulcus nervi radialis caput mediale humerus > onder sulcus nervi radialis |
ulna > olecranon | n. radialis | schouder: adductie elleboog: extensie |
caput longum caput laterale: oppervlakkiger caput mediale: dieper |
| Fig 7.22 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.22. Spieren voorste compartiment
- m. coracobrachialis
- m. biceps brachii
- caput longun
- caput breve
- m. brachialis
- n. musculocutaneus
- aponeurosis musculi bicipitis brachii
| Fig 7.23 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.23. m. brachialis
- sulcus bicipitalis lateralis
- sulcus bicipitalis medialis
- vaatzenuwbundel
- a. brachialis
- vv. brachiales
- n. medianus
- vaatzenuwbundel
- n. musculocutaneus
- n. cutaneus antebrachii lateralis
| Fig 7.24 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.24. m. triceps brachii
- scapula
- angulus lateralis
- humerus
- sulcus nervi radialis
- m. triceps brachii
- caput longum
- caput mediale
- caput laterale
- m. teres maior
- uit laterale okselpoort
- n. axillaris
- a. cx. humeri posterior
- uit triangulair interval
- n. radialis
- a. profunda brachii
Arteries en venen
| Fig 7.25 | ||
|---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.25. a. brachialis
- a. axillaris
- a. cx. humeri anterior
- a. cx. humeri posterior
- a. brachialis
- a. collateralis ulnaris superior
- a. collateralis ulnaris inferior
- n. ulnaris?
- septum
- a. profunda brachii
- a. radialis
- a. ulnaris
Nervi
| Fig 7.26 | ||
|---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
Figuur 7.26. n. musculocutaneus
- n. musculocutaneus (C5-C7)
- doorboort m. coracobrachialis
- in de sulcus bicipitalis medialis tussen m. biceps brachii en m. brachialis
- eindigt als n. cutaneus antebrachii lateralis
Fossa cubiti

- begrenzing:
- lateraal: m. brachioradialis
- mediaal: m. pronator teres
- bodem: m. brachialis
- inhoud (van lateraal naar mediaal): TAN
- tendo m. biceps brachii
- a. brachialis
- n. medianus
7.5 Antebrachium
- compartimenten
- anterior
- posterior
- loopt ook deels anterieur door
- yin-yang
- septa intermuscularia
- septum intermusculare laterale
- septum intermusculare mediale
Osteologie
- radius
- smal -> breed
- ulna
- breed -> smal

| Fig 7.27 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.27. Radius
- margo anterior
- margo posterior
- margo interosseus
- tuberositas radii
- eerder mediaal
- 🔗 m. biceps brachii
- caput
- proximaal
- fovea articularis
- 🔗 humerus > capitulum
- circumferentia articularis
- articulatio radioulnaris proximalis (synoviaal)
- collum
- corpus
- 🔗 m. flexor digitorum superficialis, caput radiale
- linea obliqua
- tuberositas pronatoria
- 🔗 m. pronator teres
- processus styloideus radii
- incisura ulnae
- articulatio radioulnaris distalis (synoviaal)
- cf. tibia > incisura fibularis (syndesmose)
- facies articularis carpea
- 🔗 talus > trochlea
- facies anterior
- 🔗 m. flexor pollicis longus
- 🔗 m. pronator quadratus
- facies posterior
- facies lateralis
| Fig 7.28 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.28. Ulna
- margo anterior
- margo posterior
- 🔗 m. flexor carpi ulnaris, caput ulnare
- margo interosseus
- tuberositas ulnae
- in midden, cf. radius
- 🔗 m. brachialis
- olecranon
- 🔗 m. triceps brachii
- 🔗 m. flexor carpi ulnaris, caput ulnare
- processus coronoideus
- 🔗 m. pronator teres, caput ulnare
- 🔗 m. flexor digitorum superficialis, caput humero-ulnare
- niet te verwarren met proc. coracoideus
- incisura trochlearis
- incisura radialis
- articulatio radioulnaris proximalis (synoviaal)
- cf. tibia > facies articularis fibularis (synoviaal)
- crista mi. supinatoris
- 🔗 m. supinator
- processus styloideus ulnae
- korter dan die van radius
- daardoor meer adductie dan abductie
- circumferentia articularis
- articulatio radioulnaris distalis (synoviaal)
- discus articularis
- verlengstuk om gelijk met radius te komen
- caput ulnae
- distaal
- facies anterior
- 🔗 m. pronator quadratus
- facies posterior
- facies medialis
Articulationes
| Fig 7.29 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.29. Radio-ulnaire gewrichten
- (1) articulatio radioulnaris proximalis
- synoviaal
- (2) articulatio radioulnaris distalis
- synoviaal
- (3) membrana interossea
- syndesmose
- openingen voor bloedvaten
- chorda obliqua = schuine poort
- verlengde van linea obliqua
Regio antebrachii anterior
Myologie
- weinig of geen effect op elleboog
| Groep | Spier | Origo | Insertio | Zenuw | Functie | Opm. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| voorarm > anterieur > oppervlakkige laag | m. flexor carpi ulnaris | caput humerale: humerus > epicondylus medialis caput ulnare: ulna > olecranon + margo posterior |
os pisiforme hamulus ossis hamati MC V |
n. ulnaris | pols: flexie, adductie | n. ulnaris loopt tussen twee koppen |
| voorarm > anterieur > oppervlakkige laag | m. flexor carpi radialis | humerus > epicondylus medialis | MC II-III | n. medianus | pols: flexie, abductie | |
| voorarm > anterieur > oppervlakkige laag | m. pronator teres | caput humerale: humerus > epicondylus medialis caput ulnare: ulna > proc. coronoideus |
radius > tuberositas pronatoria | n. medianus | pronatie | n. medianus loopt tussen twee koppen |
| voorarm > anterieur > oppervlakkige laag | m. palmaris longus | humerus > epicondylus medialis | aponeurosis palmaris | n. medianus | pols: flexie | klein, soms afwezig cf. n. plantaris |
| voorarm > anterieur > middenste laag | m. flexor digitorum superficialis | caput humero-ulnare humerus > epicondylus medialis (ulna > proc. coronoideus) caput radiale radius |
phalanx media II-V, V-split | n. medianus | pols: flexie digites: flexie |
koppen verbonden door arcus tendineus cf. m. soleus in OL cf. m. flexor digitorum brevis in OL??? |
| voorarm > anterieur > diepe laag | m. flexor digitorum profundus | ulna > proximale 2/3 membrana interossea |
phalanx distalis II-V | mediaal: n. ulnaris lateraal: n. medianus |
pols: flexie digites II-V: flexie |
onder V van m. flexor digitorum superficialis |
| voorarm > anterieur > diepe laag | m. flexor pollicis longus | radius > anterior membrana interossea |
phalanx distalis I | n. medianus | pollux: flexie | |
| voorarm > anterieur > diepe laag | m. pronator quadratus | ulna > anterior > distaal 1/4 | radius > anterior > distaal | n. medianus | pronatie | diepst, achter pezen |
| Fig 7.30 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.30. Spieren van de oppervlakkige laag
- os hamatum
- os pisiforme
- os metacarpale V
- aponeurosis palmaris
- n. ulnaris
- slechts 1.5 spieren in regio antebrachii anterior
- m. flexor carpi ulnaris
- caput humerale
- caput ulnare
- (1/2 m. flexor digitorum profundus)
- zie diepe laag
- n. medianus
- alle overige spieren
- oppervlakkige laag
- m. pronator teres
- caput humerale
- caput ulnare
- m. flexor carpi radialis
- m. palmaris longus
- m. pronator teres
- middenste laag
- zie onder
- diepe laag
- zie onder
| Fig 7.31 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.31. Spieren van de middenste laag
- m. flexor digitorum superficialis
- caput huero-ulnare
- caput radiale
- arcus tendineus
- pezen m. flexor digitorum profundus
| Fig 7.32 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.32. Spieren van de diepe laag
- m. flexor pollicis longus
- m. flexor digitorum profundus
- (m. flexor digitorum superficialis)
- m. pronator quadratus
Arteries en venen
| Fig 7.33 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.33. Arteries in het voorste compartiment
- a. brachialis
- a. radialis
- r. carpeus palmaris
- r. carpeus dorsalis
- a. ulnaris
- a. interossea communis anterior
- a. interossea communis posterior
- os pisiforme
Nervi
| Fig 7.34 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.34. Zenuwen in het voorste compartiment
- n. medianus
- tussen de koppen van m. pronator teres
- onder m. flexor digitorum superficialis
- door de carpal tunnel
- samen met 8 pezen
- pathologie: carpal tunnel syndroom
- n. ulnaris
- doorboort het septum intermusculare mediale
- anterieur -> posterieur compartiment
- in de sulcus nervi ulnaris van humerus
- tussen koppen m. flexor carpi ulnaris
- boven carpal tunnel
- samen met a. ulnaris
- doorboort het septum intermusculare mediale
- n. radialis
- loopt lateraal
Regio antebrachii posterior
Myologie
| Groep | Spier | Origo | Insertio | Zenuw | Functie | Opm. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| voorarm > posterieur > oppervlakkig | m. brachioradialis | humerus > epicondylus lateralis | radius > lateraal, distaal | n. radialis | elleboog: flexie | tenniselleboog |
| voorarm > posterieur > oppervlakkig | m. extensor carpi radialis longus (ECRL) | humerus > epicondylus lateralis | MC II | n. radialis | pols: extensie, abductie | |
| voorarm > posterieur > oppervlakkig | m. extensor carpi radialis brevis (ECRB) | humerus > epicondylus lateralis | MC III | n. radialis | pols: extensie, abductie | |
| voorarm > posterieur > oppervlakkig | m. extensor carpi ulnaris | humerus > epicondylus lateralis ulna > posterior |
MC V | n. radialis | pols: extensie, adductie | |
| voorarm > posterieur > oppervlakkig | m. extensor digitorum | humerus > epicondylus lateralis | phalanx media en distalis II-V | n. radialis | digites II-V: extensie pols: extensie |
|
| voorarm > posterieur > oppervlakkig | m. extensor digiti minimi | humerus > epicondylus lateralis | digitus V | n. radialis | digitus V: extensie | |
| voorarm > posterieur > oppervlakkig | m. anconeus | humerus > epicondylus lateralis | ulna > olecranon | n. radialis | ulna: abductie | draaias blijft door middenvinger bij pronatie |
| voorarm > posterieur > diep | m. supinator caput profundum caput superficiale |
caput profundum ulna > crista m. supinatoris caput superficiale humerus > epicondylus lateralis lig. anulare lig. collaterale radiale |
radius > lateraal | n. radialis | supinatie | slapper dan m. biceps brachii n. radialis (r. profundus) loopt tussen koppen |
| voorarm > posterieur > diep | m. abductor pollicis longus | ulna > facies dorsalis membrana interossea radius > facies dorsalis |
MC I > lateraal | n. radialis | pollux: abductie | m. abductor pollicis brevis in hand |
| voorarm > posterieur > diep | m. extensor pollicis brevis | radius + membrana interossea, dorsaal | phalanx proximalis I | n. radialis | pollux: extensie, abductie | |
| voorarm > posterieur > diep | m. extensor pollicis longus | ulna + membrana interossea, dorsaal | phalanx distalis I | n. radialis | pollux: extensie | |
| voorarm > posterieur > diep | m. extensor indicis | ulna + membrana interossea, dorsaal | basis phalanx II | n. radialis | digitus II: extensie pols: extensie |
om goed te kunnen kijven |
| Fig 7.35 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.35. Spieren van het achterste compartiment (oppervlakkige laag)
- m. brachioradialis
- m. extensor carpi radialis longus (ECRL)
- MC II
- m. extensor carpi radialis brevis (ECRB)
- MC III
- m. extensor digitorum
-
m. extensor indicis(fout van prof)- vinger 2
- m. extensor digiti minimi
- m. extensor carpi ulnaris
- MC V
- m. anconeus
| Fig 7.36 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.36. Spieren van het achterste compartiment (diepe laag)
- m. supinator
- caput profundum
- caput superficiale
- n. radialis > r. profundus
- m. abductor pollicis longus
- m. extensor pollicis brevis
- m. extensor pollicis longus
- m. extensor indicis
7.6 Manus
Osteologie
| Fig 7.37 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.37. Botten van de hand
- carpus = handwortel
- ezelsbruggetje
- some lovers try positions that they cannot handle
- 1 groot synoviaal gewricht
- veel ligamenten
- veel synoviale scheden
- II-IV apart
- I en V geconnecteerd met de hele hand/arm
- os scaphoideum
- bootvormig
- cf. os. naviculare
- grootste
- slecht doorbloed
- tuberculum ossis scaphoidei
- bootvormig
- os lunatum = maanvormig been
- os triquetrum
- os pisiforme = erwtenbeen
- sesamoid in de pees van m. flexor carpi ulnaris
- 🔗 m. flexor carpi ulnaris
- os trapezium
- tuberculum ossis trapezii
- os trapezoideum
- os capitatum
- os hamatum = gehaakt been
- hamulus
- retinaculum flexorum
- os metacarpale (I-V)
- tuberositas phalangis distalis
- aponeurosis palmaris
- 🔗 m. palmaris longus
Articulationes
- articulatio radiocarpea
- lig. collaterale ulnare
- lig. collaterale radiale
- lig. radiocarpeum palmare
- lig. radiocarpeum dorsale
- lig. ulnocarpeum palmare
Carpal tunnel en andere doorgangen
- in de carpal tunnel:
- m. flexor digitorum superficialis > tendo
- m. flexor digitorum profundus > tendo
- m. flexor pollicis longus > tendo
- aparte schede
- n. medianus
- pathologie: carpal tunnel syndroom
- in retinaculum flexorum:
- m. flexor carpi radialis > tendo
- anterieur van retinaculum flexorum:
- a. ulnaris
- n. ulnaris
- m. palmaris longus > tendo
- onder retinaculum extensorum
- compartiment 1
- m. extensor carpi ulnaris
- compartiment 2
- m. extensor digiti minimi
- compartiment 3
- m. extensor digitorum
- m. extensor indicis
- compartiment 4
- m. extensor carpi radialis brevis
- m. extensor carpi radialis longus
- compartiment 5
- m. extensor pollicis longus
- compartiment 6
- m. extensor pollicis brevis
- m. abductor pollicis longus
- compartiment 1
- drie zenuwen liggen ter hoogte van de hand grofweg op een lijn

Aponeurosis palmaris
| Fig 7.38 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.38. Aponeurosis palmaris
- m. flexor carpi ulnaris
- os pisiforme
- m. palmaris longus
- retinaculum flexorum
- aponeurosis palmaris
- a. ulnaris
- n. ulnaris
- (m. palmaris brevis)
Anatomische snuifdoos
| Fig 7.39 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.39. Anatomische snuifdoos
- begrenzing
- bodem
- os scaphoideum
- m. extensor carpi radialis longus
- m. extensor carpi radialis brevis
- mediaal
- m. extensor pollicis longus
- lateraal
- m. extensor pollicis brevis
- m. abductor pollicis longus
- bodem
- inhoud
- diep: a. radialis
- oppervlakkig: v. cephalica
- n. radialis > r. superficialis
Vinger hulp apparaten
Intrinsieke spieren
| Groep | Spier | Origo | Insertio | Zenuw | Functie | Opm. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| hand | m. palmaris brevis | n. ulnaris | ||||
| hand | mm. interossei dorsales (manus) | MC | phalanx proximalis II-IV |
n. ulnaris | abductie | |
| hand | mm. interossei palmares | MC I, II, IV, V | phalanx proximalis I, II, IV, V |
n. ulnaris | adductie | |
| hand | mm. lumbricales (manus) (x4) |
m. flexor digitorum profundus, tendo | extensor aponeurose II-V |
II-III: n. medianus IV-V: n. ulnaris |
metacarpophalangeaal: flexie interphalangeaal: extensie |
|
| hand | m. adductor pollicis ↳ caput transversum ↳ caput obliquum |
caput transversum ↳ MC III > palmair caput obliquum ↳ os capitatum |
phalanx proximalis I > mediaal (sesamoid) | n. ulnaris | pollux: adductie | a. radialis tussen twee koppen naar palmair |
| hand > thenar | m. opponens pollicis | tuberculum ossis trapezii retinaculum flexorum |
MC I > lateraal | n. medianus | pollux: oppositie | |
| hand > thenar | m. abductor pollicis brevis | tuberculum ossis scaphoidei tuberculum ossis trapezii retinaculum flexorum |
phalanx proximalis I (sesamoid) |
n. medianus | pollux: abductie | |
| hand > thenar | m. flexor pollicis brevis | tuberculum ossis trapezii retinaculum flexorum |
phalanx proximalis I (sesamoid) |
n. medianus | pollux: flexie | boven m. opponens pollicis |
| hand > hypothenar | m. opponens digiti minimi | hamulus retinaculum flexorum |
MC V | n. ulnaris (r. profundus) | digitum V: oppositie (beperkt) | |
| hand > hypothenar | m. abductor digiti minimi | os pisiforme | phalanx proximalis V | n. ulnaris (r. profundus) | digitum V: abductie | geen brevis zoals bij pollux want er is geen longus in de voorarm |
| hand > hypothenar | m. flexor digiti minimi brevis | hamulus retinaculum flexorum |
phalanx proximalis V | n. ulnaris (r. profundus) | digitum V: flexie |
| Fig 7.40 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
Figuur 7.40. m. adductor pollicis
- m. adductor pollicis
- caput transversum
- caput obliquus
- a. radialis
- tussen twee koppen
- arcus palmaris profundus
| Fig 7.41 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.41. Thenar spieren
- retinaculum flexorum
- m. opponens pollicis
- m. abductor pollicis brevis
- m. flexor pollicis brevis
| Fig 7.42 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.42. Hypothenar spieren
- m. opponens digiti minimi
- m. abductor digiti minimi
- m. flexor digiti minimi brevis
Arteries en venen
- redundante doorbloeding via oppervlakkige en diepe palmaire bogen
- kunnen dienen als greffe voor bypass operatie
- Allen test video
| Fig 7.43 | |
|---|---|
![]() |
![]() |
Figuur 7.43. Arteries in de hand
- cf. onderste lidmaat
- a. profunda brachii is niet analoog aan een a. brachialis superficialis
- arcus palmaris superficialis
- boven retinaculum
- vooral uit a. ulnaris
- a. radialis
- via anatomische snuifdoos
- diep
- arcus palmaris profundus
- onder retinaculum
- vooral uit a. radialis
- a. princeps pollicis
- a. radialis indicis
Zenuwen
- pathologie
- klauwhand bij n. ulnaris letsel
- dermatomen
- C6: vinger I
- C7: vingers II-IV
- C8: vinger V
| Zenuw | Verloop | Palmair | Dorsaal |
|---|---|---|---|
| n. ulnaris | ![]() |
![]() |
![]() |
| n. medianus | ![]() |
![]() |
![]() |
| n. radialis | ![]() |
![]() |
![]() |
- motorisch
- n. ulnaris: meeste intrinsieke handspieren, inclusief hypothenar, interossei, lumbricales IV-V en m. adductor pollicis
- n. medianus: thenarspieren en lumbricales II-III
- n. radialis: vooral proximaal, geen belangrijke intrinsieke handspieren




















































































































