Anatomie - 6 Membrum inferius

• streken
  • regio glutea = bilstreek: heupkam - bilplooi
  • dijstreek: lies/bilplooi - knie
  • onderbeen: knie - enkel
  • voet
• ziektebeelden
  • valgus = X-benen
  • varus = O-benen (tussendoor varen)
• zenuwen (motorisch + sensorisch)
  • twee benaderingen
    • opdeling o.b.v. zenuwvezels
    • dermatomen: opdeling o.b.v. niveau ruggenmerg
  • weinig overlap -> klinisch relevant

Compartimenten

Regio	Compartiment	Spieren	Belangrijkste zenuw	Functie	Opm.
regio glutea	~superficialis	m. gluteus minimus m. gluteus medius m. gluteus maximus ※ m. tensor fasciae latae	n. gluteus superior (3/4)
regio glutea	~profunda	m. piriformis m. obturatorius internus m. gemellus superior m. gemellus inferior m. quadratus femoris	plexus sacralis (5/5)	heup: exorotatie, abductie, extensie
regio femoris	anterior	m. iliopsoas ※ m. quadriceps femoris m. sartorius	plexus lumbalis > lacuna musculorum > n. femoralis	knie: extensie	grootste
regio femoris	posterior	m. biceps femoris ※ m. semitendinosus m. semimembranosus m. adductor minimus	plexus sacralis > foramen infrapiriforme > n. ischiadicus > n. tibialis	knie: flexie heup: extensie	hamstrings
regio femoris	medialis	m. gracilis m. pectineus ※ m. adductor longus m. adductor brevis m. adductor magnus (non-hamstring) m. obturatorius externus	plexus lumbalis > canalis obturatorius > n. obturatorius	heup: adductie	adductoren
regio cruris	anterior	m. tibialis anterior m. extensor hallucis longus m. extensor digitorum longus m. peroneus tertius	plexus sacralis > foramen infrapiriforme > n. ischiadicus > n. peroneus communis > n. peroneus profundus (4/4)	enkel: dorsiflexie	extensor versions TD Hal
regio cruris	posterior	m. gastrocnemius m. soleus m. plantaris m. popliteus m. flexor hallucis longus m. flexor digitorum longus m. tibialis posterior	plexus sacralis > foramen infrapiriforme > n. ischiadicus > n. tibialis (7/7)	enkel: plantairflexie	grootste diep: TD Hal + popliteus
regio cruris	lateralis	m. peroneus longus m. peroneus brevis	plexus sacralis > foramen infrapiriforme > n. ischiadicus > n. peroneus communis > n. peroneus superficialis (2/2)	voet: eversie
planta pedis		m. flexor digitorum brevis m. abductor hallucis m. abductor digiti minimi m. quadratus plantae mm. lumbricales (x4) m. flexor hallucis brevis m. adductor hallucis m. flexor digiti minimi brevis mm. interossei plantares (x3) mm. interossei dorsales (x4) ※	plexus sacralis > foramen infrapiriforme > n. ischiadicus > n. tibialis > … (16/18) n. plantaris lateralis (11/16) n. plantaris medialis (5/16)	varia
dorsum pedis		m. extensor digitorum brevis	plexus sacralis > foramen infrapiriforme > n. ischiadicus > n. peroneus communis > n. peroneus profundus (1/1)	tenen: extensie

Andere opdeling

	m. flexor … brevis n. plantaris …	m. flexor … longus n. tibialis	m. extensor … brevis n. peroneus profundus	m. extensor … longus n. peroneus profundus	m. abductor … n. plantaris …	m. adductor … n. plantaris …
digitorum	voet > plantair	onderbeen > posterior	voet > dorsaal	onderbeen > anterior	/	/
hallucis	voet > plantair	onderbeen > posterior	~voet > dorsaal	onderbeen > anterior	voet > plantair	voet > plantair
digiti minimi	voet > plantair	/	/	/	voet > plantair	/

intrinsieke voetspieren niet in tabel

• m. quadratus plantae
• mm. lumbricales (x4)
• mm. interossei plantares (x3)
• mm. interossei dorsales (x4)

Articulatio coxae = heupgewricht

• bewegingen
  • flexie
  • extensie
  • abductie
  • adductie
  • exorotatie
  • endorotatie
  • samen: circumductio

Fig 6.01

Figuur 6.1. Os coxae

• os sacrum
• os coxae
  • SIPS
  • SIPI
  • SIAS
  • SIAI
  • linea glutea posterior
  • linea glutea anterior
  • linea glutea inferior
  • acetabulum
    • labrum acetabuli
    • lig. capitis femoris

Fig 6.02

Figuur 6.2. Proximale femur (voor- en achteraanzicht)

• details: zie fig. 6.5

Fig 6.03

Figuur 6.3. Acetabulum

• ligamenten
  • rond gewrichtskapsel
    • os coxae > os ilium: lig. iliofemorale
    • os coxae > os pubis: lig. pubofemorale
    • os coxae > os ischii: lig. ischiofemorale
  • spiraalvormig: preventie van retroflexie
• facies lunata
• labrum acetabuli
  • fibreus kraakbeen
• fossa acetabuli
• lig. capitis femoris
  • 🔗 femur > fovea capitis
• lig. transversum acetabuli
• r. post. arteriae obturatoriae / r. acetabularis van a. obturatoria
  • naar caput femoris

Fig 6.04

Figuur 6.4. Regio glutea

Groep	Spier	Origo	Insertio	Zenuw	Functie	Opm.
regio glutea > diep	m. piriformis	sacrum > facies pelvina	femur > trochanter maior > mediaal top	plexus sacralis	heup exorotatie in extensie abductie in flexie retroflexie	via foramen ischiadicum maius
regio glutea > diep	m. obturatorius internus	membrana obturatoria	femur > trochanter maior > mediaal	plexus sacralis	heup exorotatie in extensie abductie in flexie	via foramen ischiadicum minus waaiervormig
regio glutea > diep	m. gemellus superior	idem m. obturatorius internus?	femur > trochanter maior > mediaal	plexus sacralis	heup: exorotatie
regio glutea > diep	m. gemellus inferior	idem m. obturatorius internus?	femur > trochanter maior > mediaal	plexus sacralis	heup: exorotatie
regio glutea > diep	m. quadratus femoris	tuber ischiadicum	femur > crista intertrochanterica	plexus sacralis	heup: exorotatie	niet te verwarren met m. quadratus lumborum
regio glutea > oppervlakkig	m. gluteus minimus	tussen linea glutea inf. en ant.	femur > trochanter maior > anterolateraal	n. gluteus superior	heup: abductie	waaiervormig, voorkomt "pelvic tilt" bij wandelen
regio glutea > oppervlakkig	m. gluteus medius	tussen linea glutea ant. en post.	femur > trochanter maior > lateraal	n. gluteus superior	heup: abductie	waaiervormig, voorkomt "pelvic tilt" bij wandelen
regio glutea > oppervlakkig	m. gluteus maximus	achter linea glutea post. sacrum coccyx lig. sacrotuberale	femur > tuberositas glutea tractus iliotibialis	n. gluteus inferior	heup: exorotatie, extensie stabilisatie heup en knie?	vierkant bursa trochanterica bedekt n. ischiadicus
regio glutea > oppervlakkig	m. tensor fasciae latae	crista iliaca (ant.)	tractus iliotibialis	n. gluteus superior	stabilisatie heup en knie

• diepe groep: vooral (exo)rotatie
• oppervlakkige groep: vooral abductie, extensie
• n. ischiadicus bedekt door m. gluteus maximus
  • mediaal-caudale kwadrant
  • injectie: lateraal-craniaal kwadrant van bil (in m. gluteus medius)

Regio femoris

Osteologie

Fig 6.05

Figuur 6.5. Femur (voor- en achterzijde)

• https://www.anatomystandard.com/ossa-et-juncturae/extremitas-inferior/femur.html
• femur = dijbeen
• caput femoris
  • past in acetabulum
  • fovea capitis
  • lig. capitis femoris
• collum femoris
  • hoek: ongeveer 125 graden
  • naar anterieur en superomediaal
• corpus femoris
  • van lateraal naar mediaal
  • van posterior naar anterior
  • convex
  • driehoekig
• trochanter maior
  • 🔗 regio glutea-spieren
    • m. gluteus minimus
    • m. gluteus medius
    • m. piriformis
    • m. gemellus superior
    • m. obturatorius internus
    • m. gemellus inferior
• trochanter minor
  • 🔗 m. iliopsoas
• ventraal
  • linea intertrochanterica
    • 🔗 m. vastus medialis
    • 🔗 m. vastus lateralis
  • facies patellaris
• dorsaal
  • fossa trochanterica
    • 🔗 m. obturatorius externus
  • crista intertrochanterica
    • 🔗 m. quadratus femoris
  • tuberositas glutea
    • boven labium laterale
    • 🔗 m. gluteus maximus
    • 🔗 m. vastus lateralis
  • linea aspera
    • 🔗 m. pectineus
    • 🔗 m. adductor magnus (niet-hamstringdeel)
    • labium laterale
      • 🔗 m. biceps femoris
      • 🔗 m. vastus lateralis
    • labium mediale
      • 🔗 m. adductor longus
      • 🔗 m. adductor brevis
      • 🔗 m. vastus medialis
  • linea pectinea
    • voortzetting van labium mediale
    • 🔗 m. pectineus
    • 🔗 m. vastus medialis
  • facies poplitea
• condylus medialis femoris
  • 🔗 m. gastrocnemius, caput mediale
• condylus lateralis femoris
  • 🔗 m. gastrocnemius, caput laterale
  • 🔗 m. popliteus
• epicondylus medialis
• epicondylus lateralis
• fossa intercondylaris
• lig. cruciatum posterius (PCL)
  • = achterste kruisband
  • op condylus medialis femoris
  • achteraan op condylus lateralis tibiae
• lig. cruciatum anterius (ACL)
  • = voorste kruisband
  • op condylus lateralis femoris
  • vooraan op condylus medialis tibiae
• tuberculum adductorium
  • 🔗 m. adductor magnus (hamstringdeel)
• linea supracondylaris medialis
  • voortzetting van labium mediale
• linea supracondylaris lateralis
  • voortzetting van labium laterale

Fig 6.06

Figuur 6.6. Patella

• https://www.anatomystandard.com/ossa-et-juncturae/extremitas-inferior/patella.html
• patella = knieschijf
  • driehoekig
  • sesambeen
    • in m. quadriceps femoris
  • past op femur > facies patellaris
• apex patellae
• basis patellae
• facies anterior
• facies articularis
  • lateraal groter dan mediaal
• lig. patellae = kniepees
  • naar tuberositas tibiae
• m. quadriceps femoris

Fig 6.07

Figuur 6.7. Proximale tibia (voor- en achterzijde)

• tibia = scheenbeen
  • zie ook fig. 6.19
• facies medialis
• facies lateralis
• facies posterior
• margo medialis
• margo interosseus
• margo anterior
• condylus medialis tibiae
  • groter
  • 🔗 m. semimembranosus
  • overige aanhechting: zie pes anserinus
• condylus lateralis tibiae
• eminentia intercondylaris
• tuberositas tibiae
• linea musculi solei
• facies articularis fibularis
  • articulatio tibiofibularis proximalis

Fig 6.08

Figuur 6.8. Plateau tibial

• planum tibiae = plateau tibial
  • helt ongeveer 8 graden naar posterior
  • kruisbanden genoemd naar hun aanhechtingsplaats op tibia, niet op femur
• meniscus lateralis
• meniscus medialis
• area intercondylaris
• tuberculum intercondylare mediale
• tuberculum intercondylare laterale
• lig. cruciatum posterius
  • achteraan op condylus lateralis tibiae
• lig. cruciatum anterius
  • vooraan op condylus medialis tibiae

Fig 6.09

Figuur 6.9. Proximale fibula

• fibula = kuitbeen
  • zie ook fig. 6.20
  • "cobra"
  • draagt geen gewicht
  • kan gebruikt worden bij operatieve reconstructies
• caput fibulae
  • 🔗 m. biceps femoris
  • 🔗 m. soleus
  • 🔗 m. peroneus longus
• apex capitis fibulae
• facies articularis capitis fibulae
  • articulatio tibiofibularis
  • 🔗 tibia > facies articularis fibularis
• collum fibulae
• corpus fibulae
• n. peroneus communis
  • pathologie: dropvoet

Fascia lata

• rond bil en dij
• aanhechting
  • crista iliaca
  • lig. inguinale
• laterale verdikking: tractus iliotibialis
  • stabilisatie
  • rotatoir sluitmechanisme knie
• 
  • fascia lata
  • tractus iliotibialis
    • tuberculum cristae iliacae -> tibia
  • m. tensor fasciae latae
    • stabiliseert heup en knie al staand
  • m. gluteus maximus
    • idem
  • hiatus saphenus
    • v. saphena magna

Myologie

• drie compartimenten
  • regio femoris anterior
  • regio femoris medialis
    • adductoren compartiment
    • 5/6 spieren: adductie
      • niet: m. obturatorius externus
  • regio femoris posterior
    • hamstrings

Groep	Spier	Origo	Insertio	Zenuw	Functie	Opm.
regio femoris anterior	m. psoas maior (herhaling)			plexus lumbalis (L1-L3)
regio femoris anterior	m. iliacus (herhaling)			n. femoralis (L2-L4)
regio femoris anterior	m. vastus medialis	femur > linea intertrochanterica femur > linea pectinea femur > linea aspera > labium mediale	tuberositas tibiae via lig. patellae	n. femoralis	knie: extensie
regio femoris anterior	m. vastus intermedius	femur > bovenste 2/3, anterolateraal	tuberositas tibiae via lig. patellae	n. femoralis	knie: extensie	onder m. rectus femoris
regio femoris anterior	m. vastus lateralis	femur > linea intertrochanterica femur > tuberositas glutea femur > linea aspera > labium laterale	tuberositas tibiae via lig. patellae	n. femoralis	knie: extensie
regio femoris anterior	m. rectus femoris	caput rectum: os coxae > SIAI caput reflexum: os coxae > boven acetabulum	tuberositas tibiae via lig. patellae	n. femoralis	heup: flexie knie: extensie
regio femoris anterior	m. sartorius	os ilium > SIAS	tibia > pes anserinus	n. femoralis	kleermakerszit heup: flexie, exorotatie knie: flexie, endorotatie	platte band lateraal -> mediaal
regio femoris medialis	m. gracilis	os pubis > r. inf.	tibia > pes anserinus	n. obturatorius	heup: flexie + adductie knie: flexie	oppervlakkig
regio femoris medialis	m. obturatorius externus	membrana obturatoria	femur > fossa trochanterica	n. obturatorius	heup: exorotatie
regio femoris medialis	m. pectineus	os pubis > pecten ossis pubis	femur > linea pectinea femur > linea aspera	n. obturatorius n. femoralis	heup: flexie + adductie	vlak
regio femoris medialis	m. adductor longus	os pubis > corpus	femur > linea aspera > labium mediale	n. obturatorius	heup: adductor (+ …)	waaier
regio femoris medialis	m. adductor brevis	os pubis > corpus + r. inf.	femur > linea aspera > labium mediale	n. obturatorius	heup: adductor	dieper
regio femoris medialis	m. adductor magnus (non-hamstring)	ischiopubische tak	femur > linea aspera	n. obturatorius	heup: adductie, flexie	bodem canalis adductorius vormt hiatus adductorius
regio femoris posterior	m. adductor minimus	os coxae > tuber ischiadicum	femur > tuberculum adductorium	n. tibialis	heup: adductie, extensie	hamstring deel van m. adductor magnus
regio femoris posterior	m. biceps femoris	caput longum: os coxae > tuber ischiadicum caput breve (zie fig. 6.11): femur > linea aspera > labium laterale	caput fibulae	caput longum: n. tibialis caput breve: n. peroneus communis	heup: extensie knie: flexie + exorotatie
regio femoris posterior	m. semitendinosus	os coxae > tuber ischiadicum	tibia > pes anserinus	n. tibialis	heup: extensie knie: flexie + endorotatie	rond lange pees
regio femoris posterior	m. semimembranosus	os coxae > tuber ischiadicum	tibia > condylus medialis achterzijde gewrichtskapsel (als lig. popliteum obliquum) fascia m. popliteus	n. tibialis	heup: extensie knie: flexie + endorotatie	dieper, plat meer mediaal (dichter bij membraan)

Regio femoris anterior

Fig 6.10

Figuur 6.10. m. quadriceps femoris

Fig 6.11

Figuur 6.11. m. sartorius

Trigonum femorale

• trigonum femorale = femorale driehoek
  • craniaal: lig. inguinale
  • lateraal: m. sartorius
  • mediaal: m. adductor longus
  • vloer
    • m. pectineus
    • m. adductor longus
    • m. iliopsoas
  • van lateraal naar mediaal (cf. NAVY)
    • SIAS
    • n. femoralis
    • a. femoralis
    • v. femoralis
    • lymfevaten
    • symphysis pubis
• canalis adductorius
• hiatus adductorius
  • a. en v. femoralis -> a. en v. poplitea

Regio femoris medialis

Fig 6.12

Figuur 6.12. Mediaal compartiment

Regio femoris posterior

Fig 6.13

Figuur 6.13. Posterieur compartiment

Bevloeiing

Fig 6.14

Figuur 6.14. Arteria femoralis

• a. femoralis
  • vervolg van a. iliaca externa onder het lig. inguinale
• belangrijke takken
  • a. epigastrica superficialis
  • a. circumflexa ilium superficialis
  • aa. pudendae externae
  • a. profunda femoris
  • a. circumflexa femoris medialis
  • a. circumflexa femoris lateralis
• verloopt door canalis adductorius
• via hiatus adductorius naar a. poplitea

Fig 6.15

Figuur 6.15. Oppervlakkig veneus systeem

• oppervlakkig veneus systeem
  • v. saphena magna (VSM)
    • mediaal -> anterieur
  • v. saphena parva (VSP)
    • enkel in onderbeen
    • lateraal -> posterieur
  • v. saphena accessoria
    • enkel in bovenbeen
  • ziektebeeld: varices = spataders - behandeling: varicectomie
• diepe venen
  • onder fascia lata
  • verloop: cf. ateries
  • vaak ontdubbeld (zeker onder de knie)

Articulatio genus

Fig 6.16

Figuur 6.16. Het kniegewricht

• articulatio genus
  • femur
  • tibia
  • patella
  • crus anterius
  • crus posterius
  • area intercondylaris
  • eminentia intercondylaris
    • tuberculum intercondylare mediale
    • tuberculum intercondylare laterale
• intra-articulair
  • meniscus lateralis
    • fibrocartilagineus, 8°?
  • meniscus medialis
    • vergroeid met lig. collaterale tibiale
    • sneller gekwetst
  • lig. cruciatum anterius
    • op condylus lateralis femoris
    • verhindert voorwaartse verplaatsing van tibia
    • buiten membrana synovialis
    • binnen capsula fibrosa
  • lig. cruciatum posterius
    • op condylus medialis femoris
    • verhindert achterwaartse verplaatsing van tibia
    • buiten membrana synovialis
    • binnen capsula fibrosa
• extra-articulair
  • lig. collaterale fibulare
    • lateraal
    • epicondylus lateralis -> caput fibulae
  • lig. collaterale tibiale
    • mediaal
    • tuberculum adductorium -> pes anserinus
  • lig. patellae
  • lig. popliteum obliquum
    • uitloper pees m. semimembranosus
• retinaculum patellae laterale
  • vanuit m. vastus lat.
• retinaculum patellae mediale
  • vanuit m. vastus med.
• stabiliteit
  • collaterale ligamenten zijn het strakst in extensie
  • knie is meest stabiel bij gestrekte knie

Fig 6.17

Figuur 6.17. Kniegewricht (vervolg)

• capsula fibrosa
  • mediaal vergroeid met lig. collaterale tibiale
  • lateraal niet vergroeid met lig. collaterale fibulare
• membrana synovialis
  • volgt rand gewrichtskraakbeen
• plica synovialis infrapatellaris
• plicae alares
• lig. transversum genus
• bursae
  • bursa suprapatellaris
    • enige bursa in kniegewricht
  • bursa prepatellaris
  • bursa infrapatellaris superficialis
  • bursa infrapatellaris profunda
• corpus adiposum infrapatellare

Fig 6.18

Figuur 6.18. Fossa Poplitea

• fossa poplitea = knieholte
• inhoud fossa poplitea vs canalis adductorius (vooraanzicht)
  • volgorde omdraaien (want fossa is achteraanzicht)
  • ontdubbeling venen
  • n. tibilias vs n. femoralis
• grenzen
  • superomediaal: m. semimembranosus en m. semitendinosus
  • superolateraal: m. biceps femoris, caput longum
  • inferomediaal: m. gastrocnemius, caput mediale
  • inferolateraal: m. gastrocnemius, caput laterale
    • (+ m. plantaris)
• inhoud
  • n. ischiadicus
    • splitst in n. tibialis en n. peroneus communis
  • n. tibialis
  • n. peroneus communis = n. fibularis communis
    • splitst in fossa poplitea
  • n. peroneus superficialis
  • n. peroneus profundus
  • a. poplitea
  • vv. popliteae
    • oppervlakkiger dan a. poplitea
  • v. saphena parva

Regio cruris

• posterieur compartiment
  • n. tibialis (7/7)
  • enkel
    • flexie = plantairflexie = teenstand
    • extensie = dorsiflexie
  • m. triceps surae = gastrocnemius + soleus + plantaris
• lateraal compartiment
  • n. peroneus superficialis (2/2)
  • functie: eversie
    • onderkant voet naar buiten
    • laterale zijde omhoog trekken
  • algemeen: brevis bijna altijd dieper dan longus
• anterieur compartiment
  • n. peroneus profundus (4/4)
  • retinaculum musculorum extensorum superius
  • retinaculum musculorum extensorum inferius

Osteologie

Fig 6.19

Figuur 6.19. Tibia

• https://www.anatomystandard.com/ossa-et-juncturae/extremitas-inferior/tibia.html
• corpus tibiae
  • driehoekig
• tuberositas tibiae
  • 🔗 lig. patellae (m. quadriceps femoris)
• pes anserinus
  • mediaal van tuberositas tibiae
  • 🔗 m. sartorius @ anterieur compartiment
  • 🔗 m. gracilis @ mediaal compartiment
  • 🔗 m. semitendinosus @ posterieur compartiment
• margo anterior
  • S-vormig: eerst meer mediaal, daarna meer lateraal
• margo interosseus
  • lateraal, naar fibula
• margo medialis
• facies lateralis
• facies medialis
• facies posterior
• linea musculi solei
  • 🔗 m. popliteus (boven)
  • 🔗 m. soleus (op/onder)
• malleolus medialis = binnenenkel
• facies articularis inferior tibiae
  • articulatio talocruralis
• facies articularis malleoli medialis
  • articulatio talocruralis
• sulcus malleolaris medialis
  • pees van m. tibialis posterior (cf. TD VAN Hal)
• incisura fibularis
  • syndesmosis tibiofibularis (distaal)

Fig 6.20

Figuur 6.20. Fibula

• https://www.anatomystandard.com/ossa-et-juncturae/extremitas-inferior/fibula.html
• corpus fibulae
  • driehoekig
• margo anterior
• margo posterior
• margo interosseus
• facies medialis
  • hol
• facies lateralis
  • hol
  • 🔗 m. peroneus longus
  • 🔗 m. peroneus brevis
• facies posterior
  • hol
• crista medialis
  • op facies posterior
• malleolus lateralis = buitenenkel
  • ligt iets lager dan de binnenenkel
• fossa malleoli lateralis
  • lig. talofibulare posterius
• facies articularis malleoli lateralis
• sulcus malleolaris lateralis
  • pezen van het laterale compartiment
    • m. peroneus longus
    • m. peroneus brevis

Os	Margines	Facies
Tibia	margo anterior margo interosseus margo medialis	facies lateralis facies medialis facies posterior
Fibula	margo anterior margo interosseus margo posterior	facies lateralis facies medialis facies posterior

Fig 6.21

Figuur 6.21. Gewrichten tibia-fibula

• tuberositas tibiae
• margo anterior
• articulatio tibiofibularis
  • proximaal
  • synoviaal
• lig. tibiofibulare anterius
• lig. tibiofibulare posterius
• syndesmosis tibiofibularis
  • distaal
  • syndesmose
• lig. tibiofibulare anterius inferius
• lig. tibiofibulare posterius inferius
• membrana interossea cruris
  • opening boven en onder
• dwarse doorsnede van het onderbeen
  • huid
  • vet
  • v. saphena magna (VSM)
    • mediaal
  • v. saphena parva (VSP)
    • eerst lateraal, later posterior
  • fascia lata
  • septum intermusculare
  • anterieur compartiment
  • lateraal compartiment
  • posterieur compartiment
  • crista medialis

Regio cruris posterior

Fig 6.22

Figuur 6.22. Spieren achterste compartiment

• TD Hal onderaan is fout
• volgorde spieren: D T Hal
• volgorde pezen in tarsal canal: T D Hal
• volgorde pezen in voet: T Hal D

Groep	Spier	Origo	Insertio	Zenuw	Functie	Opm.
onderbeen > posterieur compartiment > oppervlakkig	m. gastrocnemius	caput mediale / femur > condylus medialis caput laterale / femur > condylus lateralis	tendo calcaneus	n. tibialis	knie: flexie enkel: plantairflexie	smaller, dikker, in "bed" m. soleus
onderbeen > posterieur compartiment > oppervlakkig	m. soleus	fibula > caput arcus tendineus musculi solei tibia > linea musculi solei	tendo calcaneus	n. tibialis	enkel: plantairflexie	breder, dieper
onderbeen > posterieur compartiment > oppervlakkig	m. plantaris	femur > condylus lateralis lig. popliteum obliquum	tendo calcaneus	n. tibialis	knie: flexie enkel: plantairflexie
onderbeen > posterieur compartiment > diep	m. popliteus	femur > condylus lateralis	tibia > linea mi. solei (boven)	n. tibialis	rotatoir sluitmechanisme ontgrendelen
onderbeen > posterieur compartiment > diep	m. flexor hallucis longus	fibula > 2/3 lateraal membrana interossea septum intermusculare posterius cruris	phalanx distalis I	n. tibialis	enkel: plantairflexie hallux: flexie supinatie	achter binnenenkel (TD VAN Hal) lateraal -> mediaal
onderbeen > posterieur compartiment > diep	m. flexor digitorum longus	tibia > facies posterior	phalanx distalis II-V	n. tibialis	enkel: plantairflexie tenen: flexie supinatie	achter binnenenkel (TD VAN Hal) onder m. flexor digitorum brevis (Y)
onderbeen > posterieur compartiment > diep	m. tibialis posterior	tibia fibula membrana interossea	os naviculare > tuberositas ossa cuneiformia	n. tibialis	enkel: plantairflexie supinatie	achter binnenenkel (TD VAN Hal)

Fig 6.23a

Figuur 6.23a. Bloedvaten achterste compartiment

• achteraanzicht rechts
• tibia
• fibula
• membrana interossea
• tussen oppervlakkige en diepe spieren
• a. femoralis
  • a. poplitea (na hiatus adductorius)
    • a. tibialis anterior
    • a. tibialis posterior
      • a. cx. fibulae
      • a. fibularis = a. peronea
        • aa. perforantes
          • naar het laterale compartiment

Fig 6.23b

Figuur 6.23c. Bloedvaten achterste compartiment

• SIAS
• lig. inguinale
• m. iliopsoas
• a. femoralis
• v. femoralis
• m. gastrocnemius
  • caput mediale
  • caput laterale
• v. saphena accessoria
• v. saphena magna (VSM)
  • verloopt anterieur van de malleolus medialis
• v. saphena parva (VSP)
  • verloopt posterieur van de malleolus lateralis

Fig 6.24

Figuur 6.24. Zenuwen in het posterieur compartiment

• m. piriformis
• m. biceps femoris
• m. semitendinosus + m. semimembranosus
• m. gastrocnemius
• n. ischiadicus
  • splitst in n. tibialis en n. peroneus communis
• n. tibialis
  • zenuw van het posterieure compartiment
• n. peroneus communis
  • loopt lateraal rond het caput fibulae
  • splitst in
    • n. peroneus superficialis
    • n. peroneus profundus

Regio cruris lateralis

Fig 6.25a

Figuur 6.25a. Lateraal compartiment

• functie: eversie
• m. peroneus longus
• m. peroneus brevis
• tibia
• tuberositas tibiae
• margo anterior
• fibula
• membrana interossea
• n. peroneus communis
• n. peroneus profundus
• n. peroneus superficialis

Fig 6.25b

Figuur 6.25b. Lateraal compartiment

• onderkant
  • m. tibialis anterior
• voetrug: n. peroneus superficialis
• webspace: n. peroneus profundus
• lateraal zicht
  • talus
  • calcaneus
  • os cuboideum (C)

Groep	Spier	Origo	Insertio	Zenuw	Functie	Opm.
onderbeen > lateraal compartiment	m. peroneus longus	fibula > caput fibula > corpus > facies lateralis (proximaal)	MT I os cuneiforme mediale	n. peroneus superficialis	enkel: eversie	pees: achter buitenenkel doorboord door n. peroneus communis
onderbeen > lateraal compartiment	m. peroneus brevis	fibula > corpus > facies lateralis	MT V	n. peroneus superficialis	enkel: eversie	pees: achter buitenenkel

Regio cruris anterior

Fig 6.26

Figuur 6.26. Voorste compartiment

Groep	Spier	Origo	Insertio	Zenuw	Functie	Opm.
onderbeen > anterieur compartiment	m. tibialis anterior	tibia > facies lateralis membrana interossea	MT I os cuneiforme mediale	n. peroneus profundus	enkel: dorsiflexie, inversie
onderbeen > anterieur compartiment	m. extensor hallucis longus	fibula > facies medialis membrana interossea	phalanx distalis I	n. peroneus profundus	enkel: dorsiflexie teen I: extensie
onderbeen > anterieur compartiment	m. extensor digitorum longus	fibula > facies medialis tibia > condylus lateralis	phalanx media II-V phalanx distalis II-V	n. peroneus profundus	enkel: dorsiflexie tenen: extensie
onderbeen > anterieur compartiment	m. peroneus tertius	fibula > facies medialis tibia > condylus lateralis	MT V	n. peroneus profundus	enkel: dorsiflexie, eversie	zelden aanwezig

Pes

• voet
  • voetrug = dorsale zijde = dorsum pedis
  • voetzool = plantaire zijde = planta pedis
• voetbogen
  • arcus pedis transversalis
  • arcus pedis longitudinalis
  • steunpunten
    • tuber calcanei
    • MT > caput
  • functie: veer
• ziektebeelden
  • pes planum = platvoet
  • pes cavum = holvoet
• tekeningen vanuit perspectief
  • plantair
  • dorsaal: niet (behalve tenen)
  • mediaal
  • lateraal

Ossa pedis

• voetwortel = tarsus
• voetwortelbeenderen = ossa tarsi (7)
• relatief veel groter dan in de hand
• indeling 1
  • mediaal: hoger, vormt mee de voetboog
    • talus
    • os naviculare
    • os cuneiforme mediale
    • os cuneiforme intermedium
    • os cuneiforme laterale
  • lateraal
    • calcaneus
    • os cuboideum
• indeling 2
  • ezelsbrug: Tiger Cubs Need MILC
  • proximaal
    • talus
    • calcaneus
  • intermediair
    • os naviculare
  • distaal
    • drie ossa cuneiformia
      • os cuneiforme mediale
      • os cuneiforme intermedium
      • os cuneiforme laterale
    • os cuboideum
• digiti

Fig 6.27

Figuur 6.27. Talus

• talus = sprongbeen
  • "champignon"
• caput
• facies articularis navicularis
• facies articularis calcanea anterior
• collum
• facies articularis calcanea media
• sulcus tali
• corpus tali
• facies articularis calcanea posterior
  • concaaf
  • deel van articulatio subtalaris
• trochlea tali
  • bovenste en twee laterale gewrichtsvlakken
  • articulatio talocruralis
  • vooraan breder, dus beperkter in dorsiflexie
• processus lateralis tali
  • groter
• processus posterior tali
  • tuberculum mediale
  • tuberculum laterale
• sulcus tendinis m. flexoris hallucis longi
  • pees van m. flexor hallucis longus

Fig 6.28

Figuur 6.28. Calcaneus

• calcaneus = hielbeen
  • "vliegdekschip"
  • lateraal gelegen
  • samen met os cuboideum laterale kolom
• facies articularis cuboidea
  • zadelvormig
• facies articularis talaris anterior
• facies articularis talaris media
• facies articularis talaris posterior
  • deel van articulatio subtalaris
• sulcus calcanei
• sinus tarsi
  • gevormd door sulcus tali + sulcus calcanei
• sustentaculum tali
  • "ondersteuning"
• tuber calcanei
  • 🔗 tendo calcaneus
    • 🔗 m. gastrocnemius
    • 🔗 m. soleus
    • 🔗 m. plantaris
• tendo calcaneus = achillespees
• processus lateralis
• processus medialis
• sulcus tendinis musculi flexoris hallucis longi
• trochlea peronealis
• sulcus tendinis musculi peronei longi
  • onder de trochlea

Fig 6.29

Figuur 6.29. Os naviculare

• os naviculare
  • "scheepvormig"
• tuberositas ossis navicularis
  • 🔗 m. tibialis posterior

Gewrichten en ligamenten

Articulatio talocruralis (bovenste spronggewricht)

Fig 6.30

Figuur 6.30. Lig. deltoideum

• lig. deltoideum = lig. collaterale mediale
  • pars tibionavicularis
  • pars tibiotalaris anterior
  • pars tibiotalaris posterior
  • pars tibiocalcanea
• mediaal
  • tibia
  • talus
  • calcaneus
  • os naviculare (N)
  • os cuneiforme mediale (C)
• klinisch
  • eversietrauma is minder frequent

Fig 6.31

Figuur 6.31. Laterale ligamenten

• lig. collaterale laterale
  • lig. talofibulare anterius
  • lig. talofibulare posterius
    • fossa malleoli lateralis
  • lig. calcaneofibulare
• ziektebeelden
  • inversietrauma
  • eversietrauma
  • kneuzing
    • weefsels gerokken
    • bloeduitstorting
  • verstuiking = distorsio
    • ligament uitgerokken of gescheurd
  • fractuur
    • geneest niet vanzelf
    • behandeling: operatie

Articulationes intertarseae

Articulatio subtalaris

• calcaneus > facies articularis talaris posterior
• talus > facies articularis calcanea posterior
• lig. talocalcaneum interosseum
  • in de sinus tarsi

Articulatio talocalcaneonavicularis (voorste spronggewricht)

• lig. calcaneonaviculare plantare
  • 🔗 tuberositas ossis navicularis
• lig. talonaviculare
• lig. bifurcatum

Varia

• lig. calcaneocuboidale plantare = lig. plantare breve
• lig. plantare longum

Articulationes tarsometatarseae

• MT I meer beweeglijk dan rest

Articulationes metatarsophalangeae et interphalangeae pedis

• lig. metatarseum transversum profundum

Toegangspoorten rond de enkel

	malleolus medialis	malleolus lateralis
anterieur	- v. saphena magna - n. saphenus	- n. peroneus superficialis
posterieur	- tarsal tunnel - T D VAN Hal - hok 1: tendo m. tibialis posterior   - tibia > sulcus malleolaris medialis - hok 2: tendo m. flexor digitorum longus - hok 3   - vv. tibiales posteriores (x2)   - a. tibialis posterior   - n. tibialis - hok 4: tendo m. flexor hallucis longus   - talus > sulcus tendinis m. flexoris hallucis longi - retinaculum flexorum - synoviale scheden	- sulcus malleolaris lateralis   - tendo m. peroneus longus   - tendo m. peroneus brevis - v. saphena parva

Extensorzijde

• retinaculum extensorum superius
  • lateraal -> mediaal
    • tendo m. extensor digitorum longus
    • tendo m. extensor hallucis longus
    • n. peroneus profundus
    • a. tibialis anterior
    • tendo m. tibialis anterior
• retinaculum extensorum inferius
  • lateraal -> mediaal
    • (tendo m. peroneus tertius)
    • tendo m. extensor digitorum longus
    • n. peroneus profundus
    • a. dorsalis pedis
    • tendo m. extensor hallucis longus
    • tendo m. tibialis anterior

Myologie

Fig 6.32

Figuur 6.32. Intrinsieke voetspieren

• voetzool
  • huid vergroeit met aponeurosis plantaris
  • belangrijk voor stabiliteit
  • lig. metatarseum transversum superficiale
  • idem in handpalm
• onderaanzicht voetzool
  • laag 2 ligt dieper dan laag 1
  • aponeurosis plantaris verwijderd
• tenen
  • flexie: naar beneden
  • extensie: naar boven

Groep	Spier	Origo	Insertio	Zenuw	Functie	Opm.
voet > intrinsieke spieren > laag 1	m. flexor digitorum brevis	calcaneus > tuber	phalanx media II-V	n. plantaris medialis	digites: flexie	V split
voet > intrinsieke spieren > laag 1	m. abductor hallucis	calcaneus	phalanx proximalis I (mediaal)	n. plantaris medialis	hallux: abductie + flexie
voet > intrinsieke spieren > laag 1	m. abductor digiti minimi	calcaneus	phalanx proximalis V (lateraal)	n. plantaris lateralis	kleine teen: abductie
voet > intrinsieke spieren > laag 2	m. quadratus plantae	calcaneus	m. flexor digitorum longus (pees)	n. plantaris lateralis	idem m. flexor digitorum longus	tweekoppig, hulpspier, = m. flexor accessorius
voet > intrinsieke spieren > laag 2	mm. lumbricales (pedis) (x4)	m. flexor digitorum longus (pees) > mediaal	phalanx proximalis II-V > mediaal	n. plantaris medialis (x2) n. plantaris lateralis (x2)	MT: flexie kootjes: extensie	ziektebeeld: hamertenen bij overactiviteit
voet > intrinsieke spieren > laag 3	m. flexor hallucis brevis	os cuboideum m. tibialis posterior, tendo	caput mediale phalanx proximalis I > basis > medial sesamoid caput laterale phalanx proximalis I > basis > lateral sesamoid	n. plantaris medialis	hallux: flexie	tweekoppig, twee inserties
voet > intrinsieke spieren > laag 3	m. adductor hallucis	caput transversum lig. metatarseum transversum profundum caput obliquum MT II-IV	phalanx proximalis I > basis > lateraal	n. plantaris lateralis	hallux: adductie	tweekoppig
voet > intrinsieke spieren > laag 3	m. flexor digiti minimi brevis	MT V m. peroneus longus, tendo schede	phalanx proximalis V	n. plantaris lateralis	kleine teen: flexie	geen longus
voet > intrinsieke spieren > laag 4	mm. interossei plantares (x3)	MT III-V > mediaal	phalanx proximalis III-V	n. plantaris lateralis	digites: adductie
voet > intrinsieke spieren > laag 4	mm. interossei dorsales (pedis) (x4)	MT I-V	phalanx proximalis II-IV	n. plantaris lateralis (x2) n. peroneus profundus (x2)	digites: abductie	bipennate spier
voet > intrinsieke spieren > dorsaal	m. extensor digitorum brevis (incl. m. extensor hallucis brevis)	calcaneus > lateraal	m. extensor digitorum longus > strekaponeurose	n. peroneus profundus	digites: extensie	onder m. extensor digitorum longus cf. zenuw anterieur (extensor) compartiment

Bevloeiing voet

Fig 6.33

Figuur 6.33. a. tibialis posterior

• tussen spierlaag 3 en 4
• a. tibialis posterior
  • verloopt in de tarsale tunnel
  • palpabel tussen calcaneus en malleolus medialis
• eindtakken
  • a. plantaris medialis
  • a. plantaris lateralis
• relatie achter de malleolus medialis
  • T D VAN Hal

Bezenuwing onderste lidmaat