Biomedische ontwikkelingssamenwerking (2024-2025)

Praktisch
Module 1.1 - intro
Module 1.2 - organisatie van een ziekenhuis in sub-Sahara Afrika
- Paviljoen bouw
Module 1.3 - patient, gezondheidswerken, werkervaring in Noord en Zuid
Module 1.4 - bioveiligheid
Module 2.1 - antibiotica (AB) resistentie
- Afkortingen
Module 2.2 - actoren
Module 2.3 - indicatoren
Module 2.4 - rapid diagnostic tests (RDT)

Praktisch

keuzevak
3 stp
eerste semester
prof. J. Jacobs
examen
- in december
- meerkeuzevragen met giscorrectie
  - 4 opties, 1 juist antwoord
  - gelijkaardig aan vragen in online modules

Module 1.1 - intro

geen leerstof

Module 1.2 - organisatie van een ziekenhuis in sub-Sahara Afrika

ziekenhuis (St. Martin de) Papané, Benin
- médecin-directeur: Dr. Kouthon
- aantal bedden: 70
- aantal artsen: 6
  - ~1/10 bedden
- aantal verpleegkundigen: 30
  - ~1/2 bedden
- andere (aides-soignants, agents d'entretien, jardinier, chauffeurs): 39
- jaarverslag
  - frequente diagnoses
  - aantal bevallingen en C-sections
  - aantal opnames
  - beddenbezetting per dienst
- partenaires
  - NGOs
  - foundations
  - 4e pijler (zie later)
diensten in eerstelijns-referentie ziekenhuis
- altijd
  - gynaecologie/obstetrie
  - kindergeneeskunde + néonatologie
    - grootste dienst
      - 40% in Benin jonger dan 15j
  - interne geneeskunde
- meestal
  - heelkunde
- optioneel
  - oogheelkunde
  - stomatologie
  - tandheelkunde
verwijzing
- vanuit Centres de Santé = health centers
- rechtstreeks
gardes-malades = accompagnants des malades = familie
- taken
  - administratie
  - betaling
  - kopen medicatie
  - toedienen medicatie
  - eten
  - hygiene (patient, kleren, bedlinnen)
- overlast
  - blokkeren doorgang
  - afval
  - handel
  - hygiene
werkuren: 7u30 - 15u30
telefoon, WhatsApp > email
~40% alfabetisering
- 20 talen
- gebruik tekeningen (bandes dessinées)
prijs
- gratis voor
  - kinderen < 5 jaar
  - zwangere vrouwen (keizersnede)
  - HIV
  - TBC
  - niet: malaria
- eerst betalen, dan pas zorg
- out of pocket
  - soms werkgever
  - verzekeringen zeldzaam
  - solidariteit binnen familie
Water, Sanitation, Hygiene (WaSH)
- water
  - regen-opvang citernen
  - 40%: health care has no water source
  - outpatient: 5l water
  - inpatients: 50l water
  - heelkunde / bevalling: 100l water
elektriciteit
- vaak pannes
  - groupe électrogène = dieselgenerator
    - niet 24/7
    - apart voor Bloc Opératoire
- instabiliteit
  - stabilisateur
- zonnepanelen + batterijen
- slecht onderhoud -> kortsluiting, brandgevaar
  - bandgevaar
    - moeilijke evacuatie door tralies aan ramen
appropriate technology
- entonnoir de Tanguieta = trechter
  - bloedtransfusie

Paviljoen bouw

groot terrein
- huisdieren en vee
- clôture = omheining
afzonderlijke gebouwen
- 1 (of heel soms 2) verdiepingen
- valse verdieping voor ventilatie
- struiken voor passieve afkoeling
- veel erosie door regen
  - geen afvoergoten
overdekte, betonnen verbindingswegen

Klinische diensten

Service des Urgences
Service de Pédiatrie
- duurder uitgevoerd
Maternité
Bloc Opératoire
Médecine Interne Hommes
Odontostomatologie

Andere gebouwen

Bloc Administratif
Cantine
- eten
- voor personeel
Habitat
- huizen voor personeel (artsen en verpleegkundigen)
maison d'accueil = guesthouse
- voor (inslapende) familie van de patiënten
klooster
Caisse = kassa/checkout?
Unité de Maintenance
- biomedical engineers

Aan de rand

Morgue
- voorvaderen in het dagelijkst leven aanwezig
Plateforme gestion des déchets = afvalverwerkingsplatform
- ommuurd (duur) tegen dieren en dieven
- incinérateurs
- organisch afval
- glas
hospitalisatie voor TBC

Algemeen ondersteunende diensten

Archive
- Chloor ("Eau de Javel") als ontsmettingsmiddel
  - doet metaal roesten
Buanderie = wasserij
- ontsmet a.h.v. chloor
  - Sanilec: NaCl -> chloorwater (elektrolyse)
- wassen in wasmachine
- drogen
- strijken
- tambour: sterilisatie (autoclaaf)
Stérilisation Centrale
Magazin
- Solution Hydroalcoolique (SHA)

Klinisch ondersteunende diensten

Imagerie Médicale = radiologie
- RX thorax
  - pneumonie
  - TBC
- RX skelet
- échographie
Laboratoire
- microscopie
  - malaria
  - TBC
  - urine
  - cerebrospinaal vocht
    - hersenvliesontsteking
  - bloedonderzoek
    - anemie
  - microbiologie
    - heel zeldzaam
  - bloedbank
    - vooral ruraal
Kinésithérapie
Dentisterie
- sterilisatie ter plaatse
- veel water nodig
Pharmacie
- medicatie wordt opgehaald door patient of familie
- WHO Essential Medicines List (EML)
  - lidstaten kunnen kleine aanpassingen maken
  - aankoop: Centrale d'Achat des Médicaments (CAME)

Module 1.3 - patient, gezondheidswerken, werkervaring in Noord en Zuid

ook tradionele geneeskunde (naast Westerse)
- in 170 / 186 landen
- 10% in Congo DR enkel traditioneel
- Healer = Gérisseur = Tradipraticien
  - stelt veel vragen
  - minimaal klinisch onderzoek
  - geen aanvullende onderzoeken
    - uitzondering: speeksel onderzoek (met blote oog)
  - behandeling
    - herbal medicines
      - wat
        
        kruiden
        
        bladeren
        
        wortelen
        
        zaden
      - verwerking
        
        rechtstreeks
        
        extracten
      - toediening
        
        drink
        
        suppo
        
        huidcarificaties
  - kan nevenwerkingen hebben
  - commerciele varianten
  - Chinese invloed
    - acupunctuur
  - WHO guidance
    - niet afwijzen
    - wel integreren in reguliere aanbod
health itinerary in sub-Sahara Afrika
- eerst zelfbehandeling
  - zelfmedicatie
    - zonder voorschrift
    - op markt
    - street vendors
- optionele tussenstap: health center
- ziekenhuis
oorzaak van ziekte
- micro organismen
- witchcraft / sorcellerie
  - ook bij ongevallen
  - Spiritual Healer = Féticheur
    - interpreteert ziekte
    - oorzaak aangeven
    - bovennatuurlijke eigenschappen
      - contact met goden en voorvaderen
  - epilepsie = vloek
verwachtingen patient en arts
- diagnose
  - patient
    - arts heeft volledige, synthetische kijk
    - wantrouwig t.o.v. bloed- en staalname
  - arts
    - vertrouwt in eigen klinische diagnose
    - geen flowchart of beslissingstabel in bijzijn patient
    - weinig vertrouwen in aanvullend onderzoek
      - incl. sneltesten
- behandeling
  - patient
    - hoge verwachtingen van medicatie
      - zeker antibiotica
      - IV, IM > oraal
  - arts: vitamine B toevoegen om gele kleur te krijgen
verpleegkundigen
- gezondheidsvoorlichting
- triage
- assistant médical (diploma)
  - diagnose
  - behandeling starten
  - medisch opvolgen
  - incl. anesthesie en basis-chirurgie
ondersteunende klinische en technische diensten
- personeel
  - meestal van bachelor niveau
  - andere: on the spot training
    - aides-soignants / garçon ou fille de salle
    - o.a. patient transport
- manager met hogere opleiding
- sterilisatie en technisch onderhoud
  - aparte dienst met opgeleide staf
- reiniging en afvalverwerking
  - cleaners = techniciens de surface
opleiding
- pre-service education
  - erg theoretisch
    - kennis > vaardigheden
  - technische opleidingen: geen/beperkt klinisch luik
  - ziekenhuishygiëne
    - focus op water, sanitair, afval i.p.v. healthcare
- in-service training
  - essentieel onderdeel
  - eagerness to learn
  - bijkomende opleiding
  - hands-on
  - Training of the Trainers (ToT)
quality management
- onvolledig
hospital information system
- vaak afwezig
- paper-based system
- overdadige administratie
- geen unieke patient IDs + multiple namen
publiek vs privaat
- publiek ziekenhuis
  - eigendom staat
  - bestuur door staat of tussenpartij (congregatie, ...)
  - volgen beter richtlijnen Ministry of Health
  - laagdrempelig
  - gebrek aan medicatie, materiaal, staf
    - hoog personeelsverloop
      - naar privaat ziekenhuis
        
        vaak al bijbaan in privaat ziekenhuis
      - of naar nationale controle programma’s
      - of naar onderzoeksprojecten
  - wachtlijsten
- privaat ziekenhuis
  - beheerd door
    - congregaties of NGO (non-profit)
      - soms via koepel
    - prive partij (for-profit)
  - beter georganiseerd
  - duurder
  - hogere lonen
- clinique
  - private vleugel ziekenhuis
  - eenpersoonskamers
  - aan rand ziekenhuis: rust
  - != clinic (outpatient)
sociale conventies
- eerst directie groeten
- nummers uitwisselen
- naamkaartjes (incl. foto)
- ochtendceremonie
  - kom op tijd
- geen NL praten met mede-studenten
- mensen aanspreken met titel (ook buiten werk)
- beleefdheidsvorm (vous)
- groeten: hangt van lokale context af
  - sub Sahara: handdruk
  - in volgorde van hierarchie
- hierarchie, gezag
  - oppassen voor gezichtsverlies
  - geen oogcontact met superiors
- klimaat van wederzijdse waardering
  - sociale activiteiten met de lokale staf
  - lunch, gesprek, geschenk, ...
ODIS
- observe
- describe
- interpret
- suspend evaluation/judgement
verkeersveiligheid
- op bromfiets
  - helm
  - lange broek
  - gesloten schoenen
  - niet in donker (na 18u)
- gebruik vervoer van locals of hotels
  - openbaar vervoer en taxi's zitten propvol
    - gevaar voor diefstal
belang van familiebanden en godsdienst
gastvrijheid
- dress code
- gastheer stuurt mogelijk chauffeur
  - geef fooi
- geschenk mag, maar geen wijn
- geen alcohol is uitzonderlijk
- voedsel
  - vlees, eventueel vis
  - weinig groenten
    - geen vegetariers
  - bord niet leegeten
- zelf gastheer spelen
  - geen RSVP
  - komen vaak te laat
  - brengen extra gasten mee
  - biedt altijd drank (en eten) aan
    - niet vragen
    - open flessen in bijzijn bezoeker (vrees vergiftiging)
    - glas spontaan bijvullen
  - betaling: niet samenleggen, gastheer betaalt
weinig privacy
huisdieren
- leven buiten
- niet tam
- om dieven en ratten weg te houden
geen public display of affection (PDA)
- holding hands: vriendschappelijk, niet romantisch
markt: onderhandel over prijs
vermijd gevoelige onderwerpen
- religie
- politiek
- geschiedenis
- mensenrechten
- holebi's

Module 1.4 - bioveiligheid

chain of infection
- groei van bacteriën
  - positief
    - water
    - koolhydraten (glucose, zetmeel, …)
    - stikstof / eiwitten
    - vitaminen & sporen
    - warmte
      - sommige groeien in koelkast
  - negatief
    - zout (pekelen)
    - zuur (maag)
    - droogte
      - uitzondering: sporen
    - warmte (conserveren)
    - UV
- chain
  - gastheer
    - neonaten, prematuren meest kwetsbaar
  - micro-organisme
  - infectieuze dosis
  - ingangspoort
    - mond, neus, ogen
  - reservoir
  - transmissie
    - via handen zorgverleners (of instrumenten)
- overleving
  - poreuze oppervlakten
  - weken-maanden a.h.v. biofilm
  - Florence Nightingale
- transmissieroutes
  - direct contact
    - HIV, hepatitis C
  - indirect contact
    - via instrument, water, voedsel
    - 1/3 bacteria
      - HIV, hepatitis A en B, tetanus
  - droplets
    - max 1.5 m
    - niezen / hoesten
    - influenza / SARS / COVID
  - airborne (!= aerosol)
    - mini-droplets
    - 24u, grote afstanden
    - o.a. TBC, varicella=pokken, mazelen
  - vectoren
    - ratten(vlooien), muizen, kakkerlakken
- standard precautions
  - handen wassen
  - draag bescherming
  - hoest etiquette
  - oppassen met scherpe voorwerpen
  - bedien instrumenten correct
  - volg voorschriften: reiniging lokalen + afvalverwerking
  - hanteer bevuild linnen correct
personal protective equipment (PPE)
- handschoenen
  - steriel
    - heelkunde
    - blaaskatheter
    - bevalling
  - niet-steriel
    - bloedname
      - helpt bij prikaccidenten
    - contact met lichaamsvocht of mucosa
    - multi-drug resistant (MDR) infecties
    - droplets
- maskers
  - chirurgisch
  - FFP2 & N95
    - enkel bij airborne
- brillen
  - veiligheidsbril: overal waar masker
  - face shield
- kapjes = bonnets
  - enkel zinvol in OK
  - schoenkapjes: meestal overbodig
prik- en snijongeval
- nooit naald herkapen
  - uitzondering: scoop-techniek bij anesthesie/tandheelkunde
- risico: blood-borne organisms: hepatitis B/C, HIV
- 40% tijdens gebruik spuit/instrument
- 40% na gebruik
- 15% bij verwijdering
- sharps naaldcontainer
  - max 3/4 gevuld
  - alternatief: stevige plastic fles, kleine opening, extra label biohazard
- nooit scherpe voorwerpen rechtstreeks doorgeven, altijd in nierbekken o.i.d.
- SIP: sharps injury protection
- RUP: re-use prevention
triage afval
- door gebruiker
- soorten
  - sharps: sharps put: na 5j naar huishoudelijk afval
  - glas: glas pit + crusher
  - organisch: placenta pit (~ compost)
  - infectieus: incinerator
  - niet-infectieus: incinerator
- platform
  - max 48u tot verwerking
  - locatie: excentrisch, uit windrichting, ver van grondwater
  - afgesloten tegen dieren + dieven
- gebruik heavy duty handschoenen

Module 2.1 - antibiotica (AB) resistentie

antimicrobial resistance (AMR)
werking AB
- aangrijpingspunten
  - cel enveloppe
  - DNA
  - ribosomen
  - metabolisme
- uitvinding Penicilline door dr. Flemming (1928)
- verdediging
  - vernietig AB
  - porins in celwand sluiten
  - AB wegpompen
  - doelwit maskeren
  - alternatief metabolisme
- transmission
  - verticaal
  - horizontaal via plasmids
AB gebruik
- 2/3 in animal sector
  - AB helpt met groei
    - verboden gebruik in EU sinds 2006
- 1/3 in human sector
  - 2/3 in community
  - 1/3 in hospitals / health centers
causes of AB resistance
- over-prescribing
- patients not finishing their treatment
  - nieuw inzicht: duur is minder belangrijk
  - wel problematisch: te lage dosis toedienen
- over-use in animal sector
- poor infection control in hospitals
- lack of hygiene
- lack of R&D
  - al 30+ jaar geen nieuwe AB klasse meer ontdekt
impact van AMR in low/middle income countries (LMIC)
- hardst getroffen
- zowel door
  - poverty-related infections
  - healthcare-associated infections (HAI)
- redenen
  - economische vooruitgang
    - meer invasieve geneeskunde en intensive care
      - dus meer HAI
    - toenemende vraag naar vlees
  - arts
    - niet goed getraind in microbiologie en infectieziekten
    - gebrek aan diagnostische ondersteuning -> overbehandeling
      - klinische kennis > laboresultaten
    - knowledge gap: toch voorschrijven als antibiotica niet geïndiceerd zijn voor bepaalde aandoeningen
    - sociale factoren: arts schrijft voor wat hij denkt dat best is
  - patient
    - hoge verwachtingen van AB
    - weinig awareness
    - lage koopkracht: te lage dosis
  - apotheek
    - niet goed getraind
    - economische factoren
  - overheid
    - weinig opvolging / controle van regels
    - weinig regularing in opleiding
    - geen vertical programs zoals voor TBC, HIV, malaria
OneHealth
- focuspunten
  - human health
  - animal health
    - incl. voedselveiligheid
  - environmental health
- sectoren
  - community
  - healthcare
  - animal sector
  - agriculture
  - travel / transport
Global Action Plan (GAP)
- tripartite -> quadripartite (in 2022)
  - WHO
  - UN FAO: Food and Agriculture Organization
  - OIE: Office International des Epizooties
    - = WOAH: World Organisation for Animal Health
  - UN Environmental Programma (nieuw)
- 5 doelen
  - awareness
  - surveillance = monitoring
  - infection prevent and control (IPC)
    - water-sanitation-hygiene (WaSH)
  - antibiotic stewardship: optimaliseer gebruik
  - R&D
    - vaccins
    - rapid diagnostics
WHO essential medicines list (EML)
AWaRe classification voor AB
- drie labels
  - access
    - weinig risico op resistentie
    - breed inzetbaar
      - = broad spectrum?
    - gemakkelijk verkrijgbaar
    - betaalbaar
    - kwaliteitsvol
  - watch
    - hoger risico op resistentie
    - voor specifieke infecties
  - reserve
    - als last resort bij multidrug resistance (MDR)
- WHO lidstaten kunnen richtlijn aanpassen aan eigen noden
combinaties van meedere AB meestal niet aanbevolen
vervalsing
- substandard: (mogelijk) te lage concentratie
- falsified: geen werkzame stof

Afkortingen

Afkorting	Verklaring
AMR	Antimicrobial Resistance
FAO	Food and Agriculture Organization of the United Nations
GAP AMR	World Health Organization Global Action Plan for Antimicrobial Resistance
OIE	World Organization for Animal Health, Office International des Epizooties
HIC	High Income Countries
IPC	Infection Prevention and Control

LMIC
- Low- and Middle Income Countries
- deze classificatie wordt door de World Bank gepubliceerd
- in feite zijn er 4 inkomensgroepen: high income, upper middle income (UMC), lower middle income (LMC) en low income
- in de literatuur wordt vaak de term LMIC als geheel gebruikt
- in 2018 behoorden 27 van de 24 lage-inkomenslanden (LIC) tot Sub-Sahara Afrika
- de World Bank-classificatie wordt jaarlijks bijgewerkt en gepubliceerd
LRS
- Low Resource Settings
- niet strikt gedefinieerde term
- duidt op omgevingen in lage-inkomenslanden of achtergestelde gebieden van middeninkomenslanden
- meestal beperkte middelen (budget, staf), geringe opleiding, expertise en kwaliteit
One Health
- multisectorieel verband en acties nodig om antibioticaresistentie te begrijpen en in te perken
- sectoren omvatten: human health, animal health, environment, agriculture en pisciculture
clinical bacteriology
- klinische bacteriologie: domein waarbij het laboratorium klinische bacteriologische diagnostiek uitvoert
- draagt bij aan diagnose en behandeling van de patiënt
- inclusief rationeel gebruik van antibiotica (antibiotic stewardship) en infection prevention and control
- maakt deel uit van microbiology, samen met klinische virologie en mycologie

Module 2.2 - actoren

17 Sustainable Development Goals (SDGs)
- (niet van buiten leren)
- geen armoede
- geen honger
- goede gezondheid en welzijn
- kwaliteits onderwijs
- gendergelijkheid
- schoon water en sanitair
- betaalbare, duurzame energie
- eerlijk werk, economische groei
- industrie, inno, infra
- minder ongelijkheid
- duurzame steden en gemeenschappen
- verantwoorde consumptie en productie
- klimaatactie
- leven in het water
- leven op het land
- vrede, justitie en sterke publieke diensten
- partnerschap
soorten hulp
- structureel
- humanitaire hulp = noodhulp
  - Belgian First Aid and Support (B-FAST)
FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
- Directie-generaal Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp (DGD)
  - minister: Genez -> Vandenbroucke
  - budget: 0.4% BNP = 2B
  - thema's
    - Internationale ontwikkelingsagenda: 17 SDGs
    - Landbouw en voedselzekerheid
    - Onderwijs
    - Gezondheid (15% van het budget)
    - Privésector
    - Digitalisering (D4D = Digital for Development)
    - Migratie en ontwikkeling
    - Mensenrechten
    - Gender
    - Waardig werk en sociale bescherming (deel van SDG 8)
    - Milieu
    - Wereldburgerschap (deel van SDG 4)
  - samenwerking
    - eerste pijler: direct bilateraal: Belgie + ander land
      - actoren
        
        Enabel
        
        samenwerking tussen overheden
        
        voormalige Belgische Technische Cooperatie (BTC)
        
        Belgische Investeringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden (BIO)
        
        focust op prive sector (KMOs)
      - 14 landen (focus op fragile states)
        
        Marokko
        
        Palestina
        
        Senegal
        
        Mali
        
        Niger
        
        Guinea
        
        Burkina Faso
        
        Benin
        
        DR Congo
        
        Oeganda
        
        Rwanda
        
        Burundi
        
        Tanzania
        
        Mozembique
    - tweede pijler: multilateraal
      - meerjarig en structureel
      - actoren
        
        VN
        
        Wereldbank
        
        EC
        
        Global Europe NDIC
      - 40% budget
    - derde pijler: indirect bilateraal
      - NGOs
        
        voorbeelden
        
        Artsen Zonder Grenzen
        
        Damiaanactie
        
        SOS Kinderdorpen
        
        Broederlijk Delen
        
        Rode Kruis
        
        koepel Noord-Zuid: 11.11.11
        
        voorwaarden voor erkenning in Belgie
        
        Belgische verankering
        
        Ontwikkelingshulp als voornaamste doelstelling, minimaal 3 jaar ervaring
        
        Meerjarenprogramma inclusief financieel plan en transparante boekhouding
        
        Autonoom zijn, financieel beleid hebben, continuïteit van werking kunnen verzekeren
        
        gealigneerd met DGD doelstellingen
        
        "de duurzame menselijke ontwikkeling te realiseren door middel van armoedebestrijding, op basis van het concept 'partnerschap' en met inachtneming van de criteria voor ontwikkelingsrelevantie"
      - universiteiten (VLIR, ...)
      - wetenschappelijke instellingen
        
        Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG)
        
        Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA)
        
        Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen van België
      - VVOB (Vlaamse Vereniging voor Ontwikkelingssamenwerking en Technische Bijstand)
      - APEFE (Association pour la Promotion de l'Éducation et de la Formation à l'Étranger)
      - gemeentebesturen (VVSG)
      - vakbonden
      - ...
    - vierde pijler: particulieren
      - via scholen, jeugdbewegingen, mutualiteiten, ...
Vlaamse Ontwikkelingssamenwerking
- valt onder eerste pijler
- partnerlanden
  - Zuid-Afrika
  - Malawi
  - Mozembique
- actoren
  - Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG)
  - VVOB (derde pijler)

Module 2.3 - indicatoren

focus: LMIC
bronnen
- jaarverslag ziekenhuis
- health zone
- provinciaal
- nationaal: ministerie
- supranationaal
  - WHO: https://www.who.int/data/gho/data/indicators
  - CIA World Factbook
  - World Bank
    - country data
      - politiek
      - economie
      - sociaal
      - ontwikkeling
        
        Human Capital Index (HCI)
        
        geeft aan, voor een kind dat nu geboren wordt, hoe productief het zal zijn indien het van een volledige opvoeding en goede gezondheid zou genieten
        
        factoren
        
        survival to age 5
        
        expected years of school
        
        harmonized test scores
        
        learning-adjusted years of school
        
        adult survival rate (15 -> 60)
        
        not stunted rate (?)
  - UN development programme
    - human development report
      - Human Development Index (HDI)
        
        dimensies
        
        health ~ gemiddelde levensverwachting
        
        education ~ aantal jaren opleiding op 25j
        
        standard of living ~ BNP
        
        NIET: inequality
        
        != inequity: verschillen door slecht beleid, corruptie of culturele uitsluiting
        
        NIET: multidimensional poverty
    - multidimensional poverty index (MPI)
      - lager = beter
      - 3 dimensies (zelfde als HDI) + 10 indicators
        
        health
        
        nutrition
        
        child mortality
        
        education
        
        years of schooling
        
        school attendance
        
        standard of living
        
        cooking fuel
        
        WaSH
        
        sanitation
        
        drinking water
        
        electricity
        
        housing
        
        assets
      - 22% wereldbevolking
        
        2/3 in middle income countries
        
        dus 1/3 in LIC?
        
        proportioneel vaker kinderen
        
        ruraal > stedelijk
      - link met 6/17 SDG
      - link met informal economy (geen sociale bescherming)
    - armoedegrens = poverty line
      - per land
      - focust op financieel aspect i.p.v. multi-dimensioneel
causes of death
- overdraagbare aandoeningen
  - scoren relatief hoger in low income countries
  - infecties
    - HIV
    - malaria
    - TBC
  - maternal & perinatal
  - voeding
- niet-overdraagbare aandoeningen (NCD)
  - scoren relatief hoger in high income countries
  - voorbeelden
    - hartziekten
    - COPD
    - diabetes
    - stroke
    - mental illness
- trauma
  - overal in top 10 (voor COVID-19)
  - verkeer
- rangschikking
  - voor low income countries
    - neonatal
      - 1/3 door infecties
      - ook verstikking
      - helft van alle kindersterfte tot 5 jaar
    - lower respiratory
    - ischemic heart
    - stroke
    - diarrhea
    - malaria
      - hoger in West- en Centraal-Afrika
    - road injury
      - 90% van ongevallen wereldwijd in LMIC
        
        voor 1% van verkeer
    - TBC
    - HIV
    - liver cirrhosis
      - vooral hepatitis B en C
  - voor lower-middle income countries
    - ischemic heart
    - stroke
    - neonatal
    - COPD
    - lower respiratory
    - diarrhea
    - TBC
    - liver cirrhosis
    - diabetes
    - road injury
    - niet: malaria, HIV
evolutie laatste 20 jaar
- veel minder malaria, HIV
- minder kindersterfte, behalve bij neonaten
disease burden
- DALY = disability-adjusted life years
pollution
- lucht, water, bodem
- cf. MPI: cooking fuel (hout)
- link met COPD, kanker, hartaandoeningen, stroke
- link met leerachterstand
- 9M doden (16%)
  - 92% in LMIC
    - "poverty-related risico"
    - vooral kinderen

Module 2.4 - rapid diagnostic tests (RDT)

focus: malaria
- mug: Anopheles
- parasiet: Plasmodium
  - P. falciparum
    - 95% van gevallen in sub-Sahara Afrika
  - P. vivax
  - P. ovale
  - P. malariae
  - P. knowlesi
- control strategies
  - insecticide treated bed nets (ITN)
  - indoor residual spraying (IRS)
  - verbeterde diagnose door microscopie en RDT
    - microscopie: moeilijk haalbaar
      - gebrek aan
        
        equipment: microscoop (+ elektriciteit)
        
        consumables: Giemsa kleuring, buffer, olie, water, draagglaasjes
        
        expertise
    - RDT
      - o.b.v. immunochromatography (antigen-antibody)
        
        doel: malaria antigen opsporen
      - duur: 15-20min
        
        aflezen na 20-30min
      - temperatuur: 1 - 40 graden Celcius
      - shelf life: 24 maanden
      - minder gevoelig dan microscopie
        
        o.a. bij laag aantal parasieten in bloed
  - treatment met artemisinin-based combination therapy (ACT)
    - binnen 24u: geen verspreiding ("control")
    - vaak gecombineerd met lumefantrin
- Parasite-based diagnosis and treatment
  - WHO regel uit 2010
  - enkel behandelen na objectieve diagnose met microscopie of RDT
    - uitzondering: presumptive treatment als diagnose niet beschikbaar binnen 2u
  - doel: resistentie voorkomen
- rolling-out, roll-out, scaling-up, scale-up
andere aandoeningen met RDTs
- HIV
- typhoid fever
- COVID-19
- zwangerschapstest
legal
- medical devices > in-vitro diagnostics (IVD) > RDTs
- ISO 13485
- LMIC kijken naar regulatie in HIC
  - CE label: niet streng
    - 2022 richtlijn EU is beetje strenger
  - toekomst: WHO Prequalification of Diagnostics
- rollout
  - kan 10 jaar duren
  - Target Product Profile (TPP)
    - intended use
    - intended setting
    - intended user
    - intended population
      - kruisreacties met andere ziektes (o.a. slaapziekte)
    - principle
      - specifieke antigenen
    - diagnostic performance
    - format
    - shelf life and stability
    - diagnostic scenario
      - negatief -> ...
      - positief -> ...
    - throughput
    - training needs
    - volumes needed + lead times
      - malaria: 350M per jaar
    - waste mgmt
    - user friendliness
    - price
      - TCO
        
        incl. after-sales service
  - evaluatie
    - independent product evaluations = round testing
      - onafhankelijk van manufacturer
      - vergelijkende studies in referentie-labo
      - field studies
    - WHO Prequalification of IVD
      - schrijft richtlijnen
      - valideert evaluaties
      - valideert ISO 13485 via site visits
      - werkt samen met referentie labo's
      - typische eis van donoren
      - maar: WHO is geen regulatory authority
  - deployment
    - infrastructuur
    - organisatie
    - National Malaria Control Programmes
      - logistiek
      - training
economics
- "A sustainable market is key for a stable supply"
  - redelijke prijzen
  - redelijke productievolumes
  - redelijke levertermijnen
- prijs: $0.30 per test
  - te grote daling -> kwaliteit in gevaar
    - aanbesteding: 50/30/20 regel
    - meerjarencontracten
- funding (malaria, 2016)
  - Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria: 40%
    - multilaterale donor
  - President's Malaria Initiative (PMI): 26%
    - bilaterale donor
    - door US president G. Bush
  - domestic funding: 20%
  - UK: 7%
  - World Bank: 3%
challenges
- gen deleties van HRP-2 antigen
  - switch naar Pf-pLDH antigen?
- low density chronic infections